ماموگرافی نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس از پستان است که برای مشاهده تغییرات بافت پستان استفاده میشود.
یکی از مهمترین کاربردهای ماموگرافی، تشخیص زودهنگام سرطان سینه در افرادی است که ممکن است هنوز هیچ علامتی نداشته باشند.
ماموگرافی همچنین میتواند در بررسی افرادی که علائمی مانند توده، تغییر شکل پستان یا ترشح غیرطبیعی از نوک پستان دارند، مورد استفاده قرار گیرد.
در واقع باید بین دو نوع ماموگرافی تفاوت قائل شد:
ماموگرافی غربالگری
برای فردی انجام میشود که علامت خاصی ندارد و هدف آن پیدا کردن سرطان در مراحل اولیه است.
ماموگرافی تشخیصی
زمانی انجام میشود که علامت یا یافته مشکوکی وجود داشته باشد یا تصویر قبلی نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
اگر فرد علائم پستانی داشته باشد، ممکن است پزشک به جای ماموگرافی غربالگری، ماموگرافی تشخیصی و در صورت نیاز سونوگرافی یا بررسیهای تکمیلی درخواست کند.
در ماموگرافی در منزل، در صورت فراهم بودن تجهیزات استاندارد و شرایط فنی لازم، تصویربرداری در محل مورد نظر بیمار انجام میشود.
این خدمت میتواند برای افرادی که:
سالمند هستند
محدودیت حرکتی دارند
امکان جابهجایی برایشان دشوار است
بیمار یا کمتوان هستند
به دلیل شرایط جسمی مراجعه به مرکز تصویربرداری برایشان سخت است
گزینه مناسبی باشد.
با این حال، امکان انجام ماموگرافی در منزل به نوع دستگاه، تجهیزات قابل حمل، شرایط فنی محل و مقررات مرکز ارائهدهنده بستگی دارد.
بنابراین پیش از رزرو خدمت باید مشخص شود که آیا تصویربرداری استاندارد ماموگرافی در محل بیمار قابل انجام است یا خیر.
ماموگرافی میتواند برای دو گروه اصلی مورد استفاده قرار گیرد:
۱. افراد بدون علامت
افراد دارای سابقه فامیلی سرطان سینه
بانوان بالای 40سال به صورت غربالگری سالیانه
برای غربالگری سرطان سینه در سن مناسب.
۲. افراد دارای علامت یا یافته مشکوک
مانند افرادی که توده، تغییر پوست، فرورفتگی نوک پستان یا ترشح غیرطبیعی دارند..
افرادی که توده یا تغییر درپستان احساس می کنند
افرادی که امکان رفتن به مرکز تصویربرداری را ندارند
در افراد دارای علائم، نوع تصویربرداری و تعداد نماهای مورد نیاز ممکن است با ماموگرافی معمول غربالگری متفاوت باشد.
ماموگرافی در درجه اول برای شناسایی سرطان سینه و تغییرات مشکوک به سرطان استفاده میشود.
اما ممکن است برخی یافتهها و تغییرات دیگر پستان نیز در تصاویر دیده شوند، از جمله:
تودههای پستانی
کلسیفیکاسیونها
برخی تغییرات بافتی
عدم تقارن بافت پستان
برخی تغییرات مرتبط با تومورهای پستان
بعضی ضایعات خوشخیم
نکته مهم این است که هر توده یا کلسیفیکاسیون به معنی سرطان نیست.
در صورت وجود یافته مشکوک، پزشک ممکن است آزمایش یا تصویربرداری تکمیلی مانند سونوگرافی یا در موارد خاص نمونهبرداری را درخواست کند.
در صورت فراهم بودن تجهیزات استاندارد، ماموگرافی در منزل میتواند مزایایی داشته باشد:
کاهش رفتوآمد
برای سالمندان و بیماران کمتوان، جابهجایی تا مرکز تصویربرداری ممکن است دشوار باشد.
راحتی بیشتر بیمار
برخی افراد در محیط خانه احساس آرامش بیشتری دارند.
مناسب برای بیماران دارای محدودیت حرکتی
بیمارانی که توانایی حرکت یا نشستن طولانیمدت ندارند، ممکن است از دریافت خدمات در محل زندگی بهره ببرند.
صرفهجویی در زمان
در صورت امکان اجرای خدمت در محل، نیاز به رفتوآمد و انتظار در مرکز درمانی کاهش مییابد.
شناخت ظاهر طبیعی پستانها و توجه به تغییرات جدید اهمیت دارد.
علائم مهمی که باید جدی گرفته شوند عبارتاند از:
--ایجاد توده جدید در پستان
--ایجاد توده در زیر بغل
--تغییر اندازه یا شکل پستان
--فرورفتگی جدید در پوست
--تغییر ظاهر پوست پستان
--ضخیم شدن یا تورم بخشی از پستان
--تغییر شکل نوک پستان
--فرو رفتن جدید نوک پستان به داخل
--ترشح غیرطبیعی از نوک پستان، بهخصوص ترشح خونی
--قرمزی یا تغییرات پوستی پایدار
--درد یا تغییر جدید و مداوم در پستان
وجود این علائم الزاماً به معنی سرطان نیست، اما باید توسط پزشک بررسی شود.
یک تست واحد برای همه افراد وجود ندارد و انتخاب روش مناسب به سن، علائم، میزان خطر، سابقه خانوادگی و یافتههای معاینه و تصویربرداری بستگی دارد.
برای افراد با خطر متوسط، ماموگرافی مهمترین روش غربالگری سرطان سینه محسوب میشود. راهنمای USPSTF در سال ۲۰۲۴، انجام ماموگرافی را برای زنان ۴۰ تا ۷۴ سال، هر دو سال یکبار توصیه میکند. از طرف دیگر، انجمن سرطان آمریکا برای افراد با خطر متوسط، شروع انتخابی ماموگرافی سالانه از ۴۰ تا ۴۴ سال، ماموگرافی سالانه در ۴۵ تا ۵۴ سالگی و از ۵۵ سالگی ماموگرافی هر دو سال یکبار یا ادامه سالانه را پیشنهاد میکند.
بنابراین برنامه غربالگری باید با توجه به شرایط فرد تعیین شود.
در افراد پرخطر، ممکن است علاوه بر ماموگرافی، MRI پستان نیز مورد نیاز باشد.
سن شروع غربالگری به میزان خطر ابتلا بستگی دارد.
برای افراد با خطر متوسط، یکی از توصیههای معتبر فعلی این است که غربالگری ماموگرافی از ۴۰ سالگی آغاز شود و تا ۷۴ سالگی هر دو سال انجام شود.
اما توصیههای انجمن سرطان آمریکا متفاوت است و برای افراد با خطر متوسط، امکان شروع ماموگرافی سالانه از ۴۰ تا ۴۴ سالگی را مطرح میکند و از ۴۵ سالگی انجام سالانه را توصیه میکند.
بنابراین نمیتوان یک سن واحد را برای تمام زنان تعیین کرد.
افرادی که دارای مواردی مانند:
--سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه
--جهشهای ژنتیکی مانند BRCA1 یا BRCA2
--سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در سنین پایین
--سابقه شخصی سرطان سینه
--برخی ضایعات پرخطر پستان
هستند ممکن است به برنامه متفاوتی نیاز داشته باشند.
انجام ماموگرافی معمولاً مراحل مشخصی دارد.
مرحله اول: آماده شدن بیمار
بیمار لباس قسمت بالاتنه را خارج میکند و در مقابل دستگاه ماموگرافی قرار میگیرد.
مرحله دوم: قرار گرفتن پستان روی دستگاه
تکنسین پستان را در موقعیت مناسب روی صفحه دستگاه قرار میدهد.
مرحله سوم: فشرده شدن پستان
پستان برای مدت کوتاهی بین صفحات دستگاه قرار گرفته و فشرده میشود.
این فشردهسازی کمک میکند ضخامت بافت کاهش پیدا کند و تصویر مناسبتری ثبت شود.
ممکن است این قسمت کمی ناراحتکننده یا دردناک باشد، اما معمولاً فقط برای مدت کوتاهی ادامه دارد.
مرحله چهارم: تصویربرداری
تصاویر لازم از زوایای مختلف گرفته میشود.
مرحله پنجم: بررسی تصاویر
تصاویر توسط پزشک متخصص رادیولوژی بررسی و گزارش میشوند.
در صورت مشاهده یافته مشکوک، ممکن است تصویربرداریهای تکمیلی درخواست شود.
--جهت لمس و معاینه سینه ها ابتدا به پشت دراز بکشید.
--جهت معاینه سینه چپ، از دست راست و برای معاینه سینه راست از دست چپ کمک بگیرید.
-- برای لمس سینه از کف چهار انگشت دست استفاده نمایید؛ دقت نمایید که از انگشت شست برای معاینه استفاده نکنید
زیرا با لمس سینه بین شست و چهار انگشت دیگر، غدد طبیعی سینه مانند غدد طبیعی شیری احساس می شود و ممکن است فرد را به اشتباه بیاندازد.
--دستان خود را از قسمت بالایی پستان تا پایین آن را به صورت دایره ای و هم جهت با حرکت عقربههای ساعت حرکت دهید؛
برای این کار بهتر است دستان خود را از اطراف پستان به سمت نوک آن حرکت دهید.
--پس از لمس هر سینه، زیر بغل همان طرف را نیز به طور دقیق معاینه کنید.
--در انتهای معاینه سینه ها، نوک سینه را همانند حالت شیر دادن فشار دهید تا بتوانید ترشحات سینه را نیز بررسی نمایید.
ترشحات یکی از نشانه های مهم بیماری های پستان مانند سرطان پستان است؛ در صورت مشاهده تشرحات خون آبه از سینه ها حتما با بهترین دکترین و ماماهای دهقان درمان مشورت نمایید.
نباید برای پیدا کردن سرطان به طوز مکرر و با فشارزیاد پستان را لمس کنید.
به موارد زیر توجه کنید؟
تغییر اندازه یا شکل
فرورفتگی پوست
تغییر نوک پستان
قرمزی یا تغییرات پوستی
تورم
تفاوت جدید بین دو پستان
بهترین روش برای انجام تست سرطان سینه در منزل، معاینهی منظم است. این روش شامل بررسی بصری و لمسی پستانها و نواحی اطراف آنهاست تا هرگونه تغییر یا علامت غیرطبیعی مانند برآمدگی، تورم، تغییر در اندازه یا شکل پستان، یا ترشحات غیرعادی از نوک پستانها شناسایی شود. در زیر به دو نکته مهم در خصوص تشخيص سرطان سينه در منزل میپردازیم.
_ بهترین حالت معاینه پستان توسط خود فرد، معاینه در حالت درازکش است، در این حالت سینه بر روی قفسه سینه پخش شده و سپس خود فرد با کف انگشتان دو دست می تواند همه ی نقاط سینه را لمس کند و بدین ترتیب در صورت وجود علامتی و یا توده ای، متوجه آن خواهد شد.
_ اگر سینه های بزرگی دارید، در مقابل آینه سینه ها را نگاه کنید، تا از تغییرات ظاهری آن آگاه شوید. از تغییرات ظاهری که می تواند از علائم سرطان پستان باشد: تغیر سایز پستان، نمای پوست پرتغالی، فرورفتگی پوست، وجود توده در سینه و.. است.
ماموگرافی معمولاً درد شدیدی ایجاد نمیکند، اما فشرده شدن پستان ممکن است برای بعضی افراد ناراحتکننده یا دردناک باشد.
میزان ناراحتی از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
اگر بیمار حساسیت یا درد زیادی دارد، بهتر است موضوع را قبل از تصویربرداری با تکنسین در میان بگذارد.
خیر.
ماموگرافی میتواند یک ناحیه مشکوک را شناسایی کند، اما تشخیص قطعی سرطان در صورت نیاز با بررسیهای تکمیلی و در بسیاری از موارد نمونهبرداری و بررسی بافتشناسی انجام میشود.
بنابراین مشاهده یک توده یا یافته غیرطبیعی در ماموگرافی به معنی قطعی بودن سرطان نیست.
معاینه از ۲۰ سالگی شروع میشود. هر خانم باید ماهانه بعد از اتمام دوره قاعدگی معاینه را انجام دهد. از ۳۰ سالگی، خانمها باید سالانه توسط پزشک متخصص باید معاینه شوند و به طور معمول از ۴۰ سالگی سالانه یک بار ماموگرافی انجام دهند.
هر نشانه و علامتی در سینه، ممکن است علامت سرطان نباشد، اما طبق آنچه گفته شد و به توصیه پزشکان و متخصصین پستان، به صورت مرتب و با آگاهی کامل نسبت به علائم سرطان، سینههای خود را در منزل معاینه کنید، تا در صورت مشاهده علامتی مشکوک در زمان مناسب بتوانید سریعاً به پزشک مراجعه کنید. شما در این راستا میتوانید از توصیههای متخصصین و ماماهای شرکت دهقان درمان استفاده کنید
خیر.
تودههای پستانی میتوانند علل مختلفی داشته باشند و بسیاری از آنها خوشخیم هستند.
با این حال، هر توده جدید باید بررسی شود؛ بهخصوص اگر توده ماندگار باشد یا همراه با تغییرات دیگری مانند فرورفتگی پوست، تغییر نوک پستان یا ترشح خونی باشد.
تشخیص علت توده تنها با لمس در منزل امکانپذیر نیست.
اگر فرد هنوز پریود میشود و پستانها در برخی روزهای چرخه قاعدگی حساس یا دردناک هستند، ممکن است زمانبندی تصویربرداری برای کاهش ناراحتی اهمیت داشته باشد.
بهتر است زمان مناسب را با مرکز تصویربرداری هماهنگ کنید.
مهمتر از انتخاب یک روز خاص، انجام منظم غربالگری طبق برنامه توصیهشده پزشک است.
قبل از انجام ماموگرافی بهتر است چند نکته را رعایت کنید:
۱. سوابق قبلی را همراه داشته باشید
اگر قبلاً ماموگرافی انجام دادهاید، تصاویر و گزارشهای قبلی میتوانند برای مقایسه بسیار مفید باشند.
۲. علائم خود را اطلاع دهید
اگر توده، درد، ترشح یا تغییر جدیدی در پستان دارید، حتماً پیش از تصویربرداری اطلاع دهید؛ زیرا ممکن است به ماموگرافی تشخیصی نیاز باشد.
۳. دئودورانت استفاده نکنید
در روز ماموگرافی بهتر است از دئودورانت، ضدتعریق، پودر، لوسیون یا عطر در ناحیه پستان و زیر بغل استفاده نشود؛ زیرا بعضی از این مواد میتوانند روی تصویر ظاهر شوند و با کلسیفیکاسیون اشتباه شوند.
۴. لباس راحت بپوشید
لباسی بپوشید که خارج کردن قسمت بالاتنه آن آسان باشد.
۵. بارداری را اطلاع دهید
اگر احتمال بارداری وجود دارد، حتماً قبل از تصویربرداری به پزشک یا مرکز تصویربرداری اطلاع دهید.
افراد زیر بهتر است پیش از انجام ماموگرافی وضعیت خود را با پزشک یا مرکز تصویربرداری مطرح کنند:
زنان باردار یا مشکوک به بارداری
زنان شیرده
افرادی که پروتز پستان دارند
افرادی که سابقه جراحی پستان دارند
افرادی که قبلاً سرطان سینه داشتهاند
افرادی که سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه دارند
افرادی که قبلاً پرتودرمانی قفسه سینه داشتهاند
این اطلاعات میتواند در انتخاب روش مناسب تصویربرداری مؤثر باشد.
این دو روش جایگزین کامل یکدیگر نیستند.
ماموگرافی یک روش مهم برای غربالگری سرطان سینه است.
سونوگرافی پستان میتواند در بررسی بعضی تودهها و یافتههای مشکوک، بهخصوص در برخی افراد با بافت متراکم پستان، کمککننده باشد.
در بسیاری از موارد، پزشک بر اساس نتیجه ماموگرافی و شرایط بیمار، سونوگرافی را نیز درخواست میکند.
انتخاب روش تصویربرداری باید توسط پزشک یا متخصص تصویربرداری انجام شود.
بافت متراکم پستان میتواند تفسیر ماموگرافی را دشوارتر کند.
در چنین شرایطی ممکن است پزشک بر اساس شرایط فرد، سابقه خانوادگی و یافتههای ماموگرافی، بررسیهای تکمیلی را در نظر بگیرد.
طبق USPSTF، شواهد درباره فایده غربالگری تکمیلی با سونوگرافی یا MRI برای تمام زنان دارای پستان متراکم هنوز برای توصیه عمومی کافی نیست. �
همه زنان در یک سطح خطر سرطان سینه قرار ندارند.
اگر فرد دارای جهش ژنتیکی پرخطر، سابقه خانوادگی قابل توجه، سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در سن پایین یا عوامل خطر مهم دیگر باشد، ممکن است برنامه غربالگری متفاوتی لازم داشته باشد.
انجمن سرطان آمریکا برای برخی زنان با خطر بالای سرطان سینه، انجام سالانه MRI پستان همراه با ماموگرافی را معمولاً از حدود ۳۰ سالگی توصیه میکند.
بنابراین در افراد پرخطر، تعیین برنامه غربالگری باید با نظر پزشک انجام شود.
برای سالمندانی که رفتوآمد برایشان دشوار است، در صورت امکان فنی انجام تصویربرداری در منزل، این خدمت میتواند مزیت مهمی داشته باشد.
با این حال، باید اطمینان حاصل شود که تجهیزات و شرایط انجام تصویربرداری برای کیفیت مناسب و ایمنی بیمار استاندارد است.
در صورت وجود توده، ترشح غیرطبیعی، تغییر شکل پستان یا سایر علائم، ارزیابی پزشک اهمیت زیادی دارد.
در شرایطی که مراجعه حضوری برای بیمار دشوار است، ویزیت متخصص زنان در منزل میتواند برای ارزیابی اولیه و تصمیمگیری درباره آزمایشها و تصویربرداریهای لازم مفید باشد.
ماموگرافی برای بررسی پستان و سرطان سینه انجام میشود، در حالی که آزمایش HPV برای بررسی عفونت ویروس پاپیلومای انسانی و ارزیابی خطر برخی سرطانهای مرتبط با HPV، بهخصوص سرطان دهانه رحم، کاربرد دارد.
بنابراین این دو آزمایش برای یک بیماری انجام نمیشوند.
اگر خدمات مرتبط با غربالگری زنان در منزل ارائه میکنید، میتوانید در این بخش عبارت تست آزمایش HPV در منزل را قرار دهید..
ماموگرافی یک روش تصویربرداری است و آزمایش خون بهتنهایی نمیتواند جایگزین آن برای غربالگری سرطان سینه شود.
در صورت مشاهده یافته مشکوک، پزشک ممکن است بسته به شرایط بیمار، آزمایشها یا نمونهبرداریهای بیشتری درخواست کند.
برای بیمارانی که به خدمات آزمایشگاهی نیاز دارند، امکان استفاده از آزمایش و نمونهگیری در منزل میتواند رفتوآمد را کاهش دهد.
بیمارانی که سرطان سینه در آنها تشخیص داده شده و تحت درمانهایی مانند شیمیدرمانی قرار دارند، ممکن است در دورههای مختلف به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند.
در چنین شرایطی، مراقبت پرستاری در بیماران شیمی درمانی میتواند با توجه به وضعیت بیمار و برنامه درمانی، به مراقبت و پیگیری وضعیت عمومی او در منزل کمک کند.
برخی بیماران ممکن است در طول درمان سرطان، بر اساس شرایط پزشکی و دستور پزشک، به دریافت مایعات یا داروهای تزریقی نیاز داشته باشند.
در صورت تجویز پزشک و وجود شرایط لازم، سرمتراپی در منزل میتواند توسط کادر درمان واجد صلاحیت انجام شود.
ماموگرافی در منزل همیشه برای همه بیماران امکانپذیر نیست.
از جمله محدودیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نیاز به تجهیزات تخصصی
نیاز به شرایط مناسب برای نصب و استفاده از دستگاه
ضرورت رعایت الزامات ایمنی پرتویی
ضرورت حضور نیروی متخصص
نیاز به انتقال بیمار به مرکز تصویربرداری در برخی شرایط
احتمال نیاز به تصویربرداری تکمیلی پس از بررسی اولیه
بنابراین اگر نتیجه ماموگرافی نیازمند بررسی بیشتر باشد، ممکن است پزشک انجام سونوگرافی، MRI یا نمونهبرداری را توصیه کند.
خیر.
ماموگرافی از ایجاد سرطان جلوگیری نمیکند، اما میتواند به تشخیص زودهنگام سرطان سینه کمک کند.
تشخیص زودتر بیماری میتواند امکان درمان در مراحل اولیه را افزایش دهد. به همین دلیل غربالگری منظم در سن و گروه خطر مناسب اهمیت دارد.
آیا اگر هیچ علامتی نداریم باز هم ماموگرافی لازم است؟
بله، غربالگری دقیقاً برای افرادی انجام میشود که ممکن است هنوز علامتی نداشته باشند.
هدف غربالگری، پیدا کردن سرطان در مراحل اولیه است؛ بنابراین نداشتن توده یا درد به این معنی نیست که فرد نیازی به غربالگری ندارد.
چه علائمی نیاز به مراجعه سریع به پزشک دارند؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود:
توده جدید و ماندگار در پستان
توده زیر بغل
ترشح خونی از نوک پستان
فرو رفتن جدید نوک پستان
فرورفتگی پوست
تغییر ناگهانی شکل پستان
تورم یا قرمزی ماندگار
تغییر واضح در پوست پستان
زخم غیرطبیعی روی پستان یا نوک پستان
این علائم الزاماً نشانه سرطان نیستند، اما نباید نادیده گرفته شوند.
با تماس با شرکت دهقان درمان می توانید ماموگرافی درمنزل را در تمامی مناطق تهران ،باحضور کارشناس خانم و رعایت پروتکل های بهداشتی دریافت نمایید.
09129615938