فتوتراپی که یکی از خدمات اجاره تجهیزات پزشکی درمنزل شرکت دهقان درمان می باشد. یکی از روشهای اصلی درمان افزایش بیلیروبین و زردی نوزادان است. در این روش، پوست نوزاد در معرض نور درمانی با طیف مناسب قرار میگیرد تا بیلیروبین غیرمستقیم به شکلهایی تبدیل شود که بدن بتواند آنها را راحتتر دفع کند.
در برخی نوزادانی که شرایط پزشکی مناسبی دارند، پزشک ممکن است بهجای ادامه بستری، فتوتراپی در منزل را تجویز کند. در این شرایط، اجاره دستگاه فتوتراپی میتواند به خانواده کمک کند درمان نوزاد را در محیط منزل ادامه دهند.
با این حال، فتوتراپی خانگی نباید صرفاً بر اساس زرد بودن پوست نوزاد شروع شود. میزان بیلیروبین، سن نوزاد، سن بارداری هنگام تولد، وضعیت عمومی و عوامل خطر باید توسط پزشک بررسی شود.
طبق راهنمای آکادمی اطفال آمریکا، فتوتراپی خانگی در گروه خاصی از نوزادان قابل بررسی است و اندازهگیری روزانه بیلیروبین و نظارت پزشکی اهمیت دارد.
دستگاه فتوتراپی وسیلهای پزشکی است که با استفاده از نور مناسب، به کاهش بیلیروبین غیرمستقیم خون نوزاد کمک میکند.
نور درمانی، مولکولهای بیلیروبین را از طریق واکنشهای نوری به ترکیباتی تبدیل میکند که دفع آنها برای بدن آسانتر است. به همین دلیل، فتوتراپی یکی از درمانهای استاندارد برای هیپربیلیروبینمی نوزادان محسوب میشود.
دستگاههای فتوتراپی میتوانند از نظر نوع طراحی و منبع نور متفاوت باشند. دستگاههای LED با نور آبی یا آبی-سبز در محدوده مناسب، از انواع مؤثر مورد استفاده در درمان هستند.
در این مورد مراقبت از کودکان در منزل امری حیاطی است که پرستاران و مراقبین شرکت دهقان درمان به خوبی با علائم زردی آشناییت دارن و در صورت شک به زردی جهت درمان اقدامات و هماهنگی های لازم را انجام می دهند.
برای خانوادههایی که پزشک فتوتراپی خانگی را برای نوزاد مناسب تشخیص داده است، اجاره دستگاه فتوتراپی در منزل تهران و کرج ۱۴۰۵ میتواند گزینهای برای ادامه درمان در منزل باشد.
اجاره دستگاه ممکن است برای خانوادههایی مناسب باشد که:
--نوزاد طبق نظر پزشک نیاز به فتوتراپی دارد.
--پزشک درمان در منزل را تأیید کرده است.
--نیاز به استفاده موقت از دستگاه دارند.
--نمیخواهند برای یک دوره کوتاه دستگاه خریداری کنند.
--امکان پیگیری آزمایش بیلیروبین را دارند.
--توانایی استفاده صحیح از دستگاه را دارند.
در انتخاب دستگاه باید به کیفیت و سلامت دستگاه، نوع نور، وضعیت تجهیزات، آموزش خانواده و امکان پشتیبانی دهقان درمان توجه شود.
قیمت دستگاه فتوتراپی یا هزینه اجاره آن در سال ۱۴۰۵ به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان یک قیمت ثابت برای تمام دستگاهها اعلام کرد.
عوامل مؤثر بر قیمت اجاره شامل موارد زیر است:
--برند دستگاه--مدل دستگاه--نوع منبع نور--شدت و مشخصات نور
--مدت اجاره--نوع دستگاه و سطح پوشش نور--تجهیزات جانبی
--محافظ چشم--هزینه حمل و تحویل--آموزش استفاده
--خدمات پشتیبانی--محل تحویل دستگاه
بنابراین هنگام استعلام قیمت بهتر است مشخص شود مبلغ اعلامشده دقیقاً شامل چه خدمات و تجهیزاتی است.
قیمت ارزانتر لزوماً به معنی انتخاب بهتر نیست؛ کیفیت و مناسب بودن دستگاه برای درمان نوزاد اهمیت بیشتری دارد.
زردی نوزاد زمانی ایجاد میشود که میزان بیلیروبین خون افزایش پیدا کند و پوست و سفیدی چشم نوزاد زرد به نظر برسد.
زردی در بسیاری از نوزادان، بهخصوص در روزهای اول زندگی، شایع است؛ اما شدت زردی و میزان بیلیروبین در همه نوزادان یکسان نیست.
بنابراین نمیتوان فقط با نگاه کردن به رنگ پوست، شدت زردی را مشخص کرد.
در بعضی نوزادان، میزان بیلیروبین آنقدر افزایش پیدا میکند که نیاز به درمان با فتوتراپی وجود دارد.
تصمیم برای شروع درمان بر اساس سن نوزاد در ساعت، میزان بیلیروبین، سن بارداری و عوامل خطر انجام میشود.
مشاهده رنگ پوست و سفیدی چشم نوزاد
زرد شدن پوست و سفیدی چشم نوزاد
زردشدن پوست ابتدا از صورت شروع می شود و درموارد شدید به سینه ،شکم بازو و پاها گسترش می یابد.
فشاردادن آرام روی پوست نوزاد برای بررسی زردی زیر نورطبیعی
یک دستگاه غیرتهاجمی است که روی پوست نوزاد برای بررسی (معمولا پیشانی یا قفسه سینه )قرار می گیرد و میزان زردی را اندازه گیری می کند.
نتیجه سریع است و بدون نیاز به خونگیری
دقیق ترین روش برای تشخیص زردی انجام ازمایش خون درمنزل است
بانمونه گیری از خون نوزاد ،میزان بیلی روبین درخون اندازه گیری می شود.
درمواردی که زردی بالا باشد یا نیاز به درمان وجود داشته باشد،این آزمایش ضروری است.
زردی نوزاد معمولا درچند روز اول پس از تولد دیده می شود و دربیشترموارد خفیف است و خود به خود برطرف می شود،اماگاهی نیاز به درمان پزشکی دارد.نوع درمان بستگی به میزان بیلی روبین،سن نوزاد،وضعیت عمومی او دارد.
رایج ترین و موثرترین روش درمان زردی نوزاد
>نوزاد زیر نورمخصوص آبی رنگ قرار می گیرد.
>این نور باعث تجزیه بیلی روبین در پوست شده و آن را به موادی تبدیل می کند که ازطریق ادرار و مدفوع دفع می شوند.
>فتوتراپی ممکن است دربیمارستان یا درمنزل با دستگاه های اجاره ای انجام شود (درصورت تایید پزشک)
>تغذیه با شیر مادر یا شیر خشک به دفع سریع تر بیلی روبین کمک می کند.
>نوزادان باید هر 2 تا 3 ساعت تغذیه شوند تا دچار کم آبی نشوند و مدفوع کافی داشته باشند.
>اگر سطح بیلی روبین محدوده ای باشد که نیاز به بستری نیست ،می توان با نظر پزشک از دستگاه فتوتراپی درمنزل استفاده کرد.
>این روش به کاهش استرس والدین و راحتی بیشتر نوزاد کمک می کند.
>اگر سطح بیلی روبین بسیار بالا باشد و خطر آسیب مغذی وجود داشته باشد ،پزشک ممکن است تعویض خون را انجام دهد.
>این روش فقط درموارد اورژانسی و دربیمارستان انجام می شود.
هشدار: درمان های خانگی مانند آب قند،شیر خاکشیر یا نورآفتاب یه هیچ عنوان توصیه نمی شوند و ممکن است خطرناک باشند.
فتوتراپی خانگی در نوزادانی که شرایط لازم را دارند، میتواند مزایایی داشته باشد.
۱. کاهش رفتوآمد
خانواده در صورت تأیید پزشک میتواند درمان را در محیط منزل ادامه دهد.
۲. راحتی بیشتر برای خانواده
نوزاد در محیط آشنای منزل و در کنار والدین قرار دارد.
۳. کاهش هزینه در درمان کوتاهمدت
برای استفاده چندروزه، اجاره دستگاه میتواند نسبت به خرید دستگاه مقرونبهصرفهتر باشد.
۴. ادامه درمان پس از ترخیص
در بعضی نوزادان واجد شرایط، درمان خانگی میتواند از بستری مجدد جلوگیری کند.
۵. حفظ ارتباط بیشتر والدین و نوزاد
فتوتراپی خانگی میتواند در شرایط مناسب، اختلال کمتری در روند زندگی خانواده ایجاد کند.
با وجود مزایای فتوتراپی خانگی، این روش محدودیتهایی نیز دارد:
--برای تمام نوزادان مناسب نیست.
--نیازمند پیگیری دقیق بیلیروبین است.
--خانواده باید توانایی استفاده صحیح از دستگاه را داشته باشد.
--دستگاه باید از کیفیت مناسب برخوردار باشد.
--ممکن است نوزاد نیاز به ارزیابی پزشکی مکرر داشته باشد.
--در صورت بدتر شدن وضعیت نوزاد، ممکن است بستری ضروری شود.
--استفاده نادرست از دستگاه میتواند باعث کاهش اثربخشی درمان شود.
به همین دلیل، فتوتراپی خانگی باید بخشی از یک برنامه درمانی تحت نظر پزشک باشد، نه یک درمان خودسرانه در منزل.
مهمترین کاربرد دستگاه فتوتراپی، درمان هیپربیلیروبینمی غیرمستقیم نوزادان است.
فتوتراپی ممکن است در شرایط زیر مورد استفاده قرار گیرد:
۱. زردی نوزاد
شایعترین کاربرد فتوتراپی، کاهش بیلیروبین در نوزاد مبتلا به زردی است.
۲. افزایش بیلیروبین غیرمستقیم
اگر میزان بیلیروبین از محدوده مناسب برای سن و شرایط نوزاد بالاتر باشد، پزشک ممکن است فتوتراپی را توصیه کند.
۳. ادامه درمان پس از ترخیص
گاهی نوزاد پس از بررسی در بیمارستان، شرایطی دارد که میتواند درمان را در منزل ادامه دهد.
۴. جلوگیری از افزایش بیشتر بیلیروبین
در نوزادانی که در محدوده درمان قرار دارند، فتوتراپی میتواند به کاهش بیلیروبین و جلوگیری از افزایش بیشتر آن کمک کند.
۵. کاهش نیاز به بستری مجدد
در نوزادانی که معیارهای لازم برای فتوتراپی خانگی را دارند، استفاده از دستگاه مناسب در منزل میتواند از مراجعه یا بستری مجدد غیرضروری جلوگیری کند.
فتوتراپی بیشتر برای نوزادانی استفاده میشود که دچار افزایش قابل توجه بیلیروبین هستند و پزشک بر اساس شرایط آنها، درمان با نور را ضروری تشخیص داده است.
اما هر نوزاد مبتلا به زردی، کاندید فتوتراپی خانگی نیست.
طبق راهنمای AAP برای نوزادان ۳۵ هفته بارداری یا بیشتر، یکی از شرایط مطرح برای فتوتراپی خانگی این است که نوزاد حداقل ۳۸ هفته متولد شده باشد، حداقل ۴۸ ساعت سن داشته باشد، از نظر بالینی حال عمومی خوبی داشته باشد و تغذیه مناسب داشته باشد؛ همچنین نباید عوامل خطر نوروتوکسیسیته بیلیروبین وجود داشته باشد، قبلاً فتوتراپی نشده باشد و امکان اندازهگیری روزانه بیلیروبین وجود داشته باشد.
بنابراین تصمیم نهایی باید توسط پزشک گرفته شود.
فتوتراپی خانگی برای نوزادانی که در معرض خطر بالای عوارض بیلیروبین قرار دارند یا شرایط عمومی مناسبی ندارند، ممکن است مناسب نباشد.
همچنین اگر:
--امکان اندازهگیری منظم بیلیروبین وجود نداشته باشد
--خانواده توانایی استفاده صحیح از دستگاه را نداشته باشند
--دستگاه مناسب و استاندارد در دسترس نباشد
--وضعیت عمومی نوزاد مناسب نباشد
--بیلیروبین به محدودهای رسیده باشد که نیاز به درمان بیمارستانی دارد
--پزشک احتمال نیاز به مراقبت فوری را مطرح کرده باشد
نباید صرفاً با اجاره دستگاه، درمان را در منزل ادامه داد.
AAP تأکید میکند اگر درباره کیفیت دستگاه، تحویل سریع آن، توانایی خانواده برای استفاده یا امکان اندازهگیری روزانه بیلیروبین نگرانی وجود داشته باشد، فتوتراپی خانگی نباید انتخاب شود.
یکی از مهمترین بخشهای درمان زردی، بررسی میزان بیلیروبین است.
به همین دلیل، قبل از شروع فتوتراپی و در طول درمان، پزشک ممکن است اندازهگیری مجدد بیلیروبین را درخواست کند.
آزمایش و نمونه گیری خون جهت چک بیلی روبین در خانه میتواند در صورت فراهم بودن خدمات مناسب و طبق نظر پزشک، رفتوآمد خانواده و نوزاد را کاهش دهد.
نکته مهم این است که موفقیت فتوتراپی فقط با نگاه کردن به پوست نوزاد قابل تشخیص نیست و باید روند بیلیروبین طبق برنامه پزشک بررسی شود.
در راهنمای AAP نیز برای فتوتراپی خانگی امکان اندازهگیری روزانه بیلیروبین بهعنوان یکی از شرایط مهم مطرح شده است.
نور دستگاه فتوتراپی به پوست نوزاد تابیده میشود.
این نور باعث ایجاد تغییرات شیمیایی در مولکول بیلیروبین میشود و در نتیجه، دفع آن از بدن آسانتر میشود.
--اثربخشی فتوتراپی به عواملی مانند:
--شدت مناسب نور
--طول موج مناسب
--میزان سطح پوست در معرض نور
--فاصله مناسب دستگاه
--مدت درمان
--نوع دستگاه
--میزان بیلیروبین
--علت افزایش بیلیروبین وابسته است.
به همین دلیل، صرفاً روشن بودن دستگاه به معنی دریافت درمان مؤثر نیست.
پس از اجاره دستگاه، خانواده باید نحوه استفاده صحیح از آن را از ارائهدهنده یا کادر درمان آموزش ببینند.
مراحل کلی استفاده عبارتاند از:
مرحله اول: آمادهسازی محل
دستگاه باید در محلی ثابت و ایمن قرار گیرد و سیم برق و سایر تجهیزات در دسترس نوزاد نباشد.
مرحله دوم: آماده کردن نوزاد
طبق دستور پزشک و نوع دستگاه، معمولاً باید بیشترین میزان ممکن از سطح پوست نوزاد در معرض نور درمانی قرار گیرد.
لباس اضافی میتواند سطح پوست در معرض نور را کاهش دهد و در نتیجه اثربخشی درمان را کم کند.
مرحله سوم: محافظت از چشمها
چشم نوزاد باید طبق دستورالعمل دستگاه و نظر کادر درمان با محافظ مناسب پوشانده شود.
محافظ چشم باید بهدرستی قرار گرفته باشد و در طول درمان جابهجا نشود.
مرحله چهارم: قرار دادن نوزاد در موقعیت مناسب
نوزاد باید طبق دستورالعمل همان دستگاه در فاصله و موقعیت مناسب قرار گیرد.
مرحله پنجم: روشن کردن دستگاه
دستگاه طبق دستورالعمل مدل مورد استفاده روشن میشود.
مرحله ششم: کنترل وضعیت نوزاد
در طول درمان باید وضعیت نوزاد از نظر تغذیه، دمای بدن، هوشیاری، دفع ادرار و مدفوع و علائم غیرطبیعی تحت نظر باشد.
مرحله هفتم: اندازهگیری بیلیروبین
طبق برنامه پزشک، میزان بیلیروبین باید مجدداً بررسی شود تا مشخص شود درمان مؤثر بوده است یا نیاز به ادامه، تغییر یا تشدید درمان وجود دارد.
تنظیم دستگاه فتوتراپی با تنظیم یک دستگاه معمولی خانگی تفاوت دارد.
شدت نور، فاصله دستگاه از نوزاد و مدت استفاده نباید بهصورت خودسرانه تغییر داده شود.
کارایی فتوتراپی به شدت تابش، طیف نور و میزان سطح پوست در معرض نور وابسته است. راهنمای AAP نیز تأکید میکند که شدت و طیف نور و سطح بدن در معرض نور بر اثربخشی درمان تأثیر دارند.
بنابراین:
--دستگاه را بیش از حد به نوزاد نزدیک نکنید.
--دستگاه را بیش از فاصله توصیهشده قرار ندهید.
--شدت نور را بدون دستور تغییر ندهید.
--زمان درمان را خودسرانه کم یا زیاد نکنید.
--نور دستگاه را نپوشانید.
--از دستگاهی که مشخصات و عملکرد آن نامشخص است استفاده نکنید.
فاصله دقیق دستگاه باید بر اساس مدل و دستورالعمل همان دستگاه تعیین شود و یک فاصله ثابت برای تمام دستگاههای فتوتراپی وجود ندارد.
خیر.
مدت درمان به میزان بیلیروبین، سن نوزاد، علت زردی، پاسخ به درمان و نظر پزشک بستگی دارد.
ممکن است یک نوزاد به مدت کوتاهی به فتوتراپی نیاز داشته باشد و نوزاد دیگری به درمان طولانیتری احتیاج داشته باشد.
قطع درمان نیز باید طبق نظر پزشک و بر اساس روند بیلیروبین انجام شود.
آموزش خانواده یکی از مهمترین قسمتهای فتوتراپی خانگی است.
والدین یا مراقب نوزاد باید موارد زیر را بهطور کامل یاد بگیرند:
--روشن و خاموش کردن دستگاه
--نحوه قرار دادن نوزاد
--نحوه استفاده از محافظ چشم
--فاصله مناسب دستگاه
--نحوه کنترل دمای نوزاد
--نحوه تغذیه نوزاد
--مراقبت از پوست
--نحوه تشخیص مشکلات دستگاه
--نحوه تمیز کردن تجهیزات
--زمان انجام آزمایش بیلیروبین
--زمان مراجعه به پزشک
--علائم هشدار
در صورتی که والدین نیاز به کمک مداوم برای مراقبت از نوزاد داشته باشند، استفاده از خدمات پرستاری شبانه روزی در منزل نیز میتواند با توجه به شرایط نوزاد و نیاز خانواده بررسی شود.
فتوتراپی تک لامپ و چند لامپ
لامپ LED کم مصرف با نور استاندارد
قابلیت تنظیم شدت نور و فاصله
زمانی که سطح بیلی روبین نوزاد بالاتر از حد نرمال باشد و پزشک تشخیص دهد ،فتوتراپی باید شروع شود .برای تشخیص دقیق مشاوره با پزشک و امجام آزمایش خون لازم است.
تغذیه مناسب در دوره فتوتراپی اهمیت زیادی دارد.
طبق راهنمای AAP، تغذیه باید در طول فتوتراپی ادامه داشته باشد و قطع کوتاهمدت فتوتراپی برای شیردهی، در شرایط مناسب، میتواند انجام شود؛ این وقفهها نباید در شرایطی که بیلیروبین به محدوده نیازمند تشدید درمان نزدیک است، طولانی شوند.
والدین نباید بدون نظر پزشک، شیر مادر یا برنامه تغذیه نوزاد را تغییر دهند.
فتوتراپی میتواند نیاز به توجه بیشتر به تغذیه و وضعیت آب بدن نوزاد ایجاد کند.
به همین دلیل، تغذیه کافی و بررسی وضعیت نوزاد اهمیت دارد.
اگر نوزاد خوب شیر نمیخورد، تعداد پوشکهای خیس کاهش پیدا کرده، بیحال شده یا علائم کمآبی دارد، باید پزشک در جریان قرار گیرد.
در بعضی شرایط پزشکی، پزشک ممکن است درمان حمایتی دیگری را نیز لازم بداند. برای مثال، سرم تراپی اطفال و تزریقات شبانه روزی فقط در صورت تجویز و نیاز پزشکی انجام میشود و نباید جایگزین تغذیه مناسب نوزاد شود.
در صورت وجود زردی قابل توجه، بهتر است نوزاد توسط پزشک متخصص اطفال یا پزشک مربوطه ارزیابی شود.
اگر افزایش بیلیروبین شدید، غیرمعمول یا همراه با علائم خاص باشد، ممکن است پزشک بررسیهای تخصصیتری درخواست کند.
در برخی موارد که علت زردی به مشکلات خونی مربوط است، ویزیت فوق تخصص خون در منزل میتواند بر اساس نظر پزشک و شرایط نوزاد مورد بررسی قرار گیرد.
همچنین اگر احتمال عفونت وجود داشته باشد، ویزیت متخصص عفونی در منزل ممکن است در شرایط مناسب انجام شود؛
البته نوزاد بدحال یا دارای علائم شدید عفونت باید فوراً در مرکز درمانی ارزیابی شود.
هر زردی نوزاد صرفاً به دلیل زردی فیزیولوژیک نیست.
برخی بیماریها و شرایط پزشکی میتوانند باعث افزایش بیلیروبین شوند. اگر نوزاد تب، بیحالی، بیاشتهایی، تغییر سطح هوشیاری، تنفس غیرطبیعی یا سایر علائم بیماری داشته باشد، باید علت زمینهای توسط پزشک بررسی شود.
در چنین شرایطی، نباید صرفاً با اجاره دستگاه فتوتراپی، علت اصلی مشکل را نادیده گرفت.
قبل از تحویل دستگاه، بهتر است موارد زیر بررسی شود:
۱. نوع دستگاه
مشخص شود دستگاه LED یا نوع دیگری از فتوتراپی است.
۲. سلامت دستگاه
دستگاه باید از نظر عملکرد و سلامت منبع نور بررسی شده باشد.
۳. شدت نور
مشخصات عملکرد دستگاه باید قابل بررسی باشد.
۴. محافظ چشم
محافظ مناسب چشم نوزاد باید در اختیار خانواده قرار گیرد.
۵. آموزش استفاده
نحوه قرار دادن نوزاد، فاصله دستگاه و سایر نکات باید آموزش داده شود.
۶. پشتیبانی
در صورت بروز مشکل فنی یا نیاز به راهنمایی، امکان تماس با ارائهدهنده وجود داشته باشد.
۷. امکان پیگیری بیلیروبین
پیش از شروع درمان خانگی باید برنامه اندازهگیری بیلیروبین مشخص باشد.
**راهنمای AAP نیز بر اهمیت دستگاه مناسب، استفاده صحیح خانواده و امکان اندازهگیری روزانه بیلیروبین در فتوتراپی خانگی تأکید دارد.
فتوتراپی در صورت استفاده صحیح، درمانی رایج و مؤثر است، اما ممکن است عوارضی مانند موارد زیر ایجاد شود:
--افزایش دفع مدفوع
--شلتر شدن مدفوع
--تغییرات پوستی موقت
--افزایش نیاز به توجه به وضعیت آب بدن
--نوسان دمای بدن
--تحریک پوست در برخی موارد
--شدت و احتمال عوارض به شرایط نوزاد و نوع دستگاه بستگی دارد.
اگر نوزاد دچار بیحالی شدید، کاهش تغذیه، تب، تغییر سطح هوشیاری، گریه غیرطبیعی یا علائم نگرانکننده دیگری شود، باید سریعاً توسط پزشک ارزیابی شود.
خیر.
استفاده از نور خورشید یا لامپهای معمولی جایگزین دستگاه پزشکی فتوتراپی نیست.
نور خورشید را نمیتوان مانند یک دستگاه درمانی از نظر شدت، طول موج و دوز دریافتشده بهصورت دقیق و ایمن کنترل کرد. AAP نیز استفاده از نور مستقیم خورشید را بهعنوان روش قابل اتکای فتوتراپی توصیه نمیکند.
بنابراین برای درمان زردی نوزاد باید از روش تجویز شده توسط پزشک استفاده شود.
اگر بیلیروبین نوزاد با وجود فتوتراپی کاهش پیدا نکند یا همچنان افزایش یابد، پزشک باید وضعیت را مجدداً بررسی کند.
همچنین اگر نوزاد:
بیحال شود
خوب شیر نخورد
دچار تغییر سطح هوشیاری شود
تب داشته باشد
گریه غیرطبیعی داشته باشد
دچار سفتی یا شلی غیرطبیعی عضلات شود
علائم بیماری جدی داشته باشد
باید فوراً ارزیابی پزشکی شود.
در مواردی که خطر آسیب عصبی ناشی از بیلیروبین مطرح باشد، فتوتراپی خانگی مناسب نیست و ممکن است نوزاد به درمان فوری بیمارستانی نیاز داشته باشد.
مناطق تحت پوشش دهقان درمان
تماس با شماره 09129615938