1405.04.03 | پزشکی
آزمایش PSA (Prostate Specific Antigen) یا آنتیژن اختصاصی پروستات یک آزمایش خون است که میزان پروتئینی به نام PSA را اندازهگیری میکند. این ماده توسط سلولهای غده پروستات تولید شده و مقدار کمی از آن به طور طبیعی وارد جریان خون میشود.
افزایش سطح PSA در خون میتواند نشانهای از مشکلات مختلف پروستات از جمله بزرگی خوشخیم پروستات (BPH)، التهاب پروستات (پروستاتیت) یا سرطان پروستات باشد. البته بالا بودن PSA به تنهایی به معنای سرطان نیست و باید توسط پزشک تفسیر شود.

یعنی انجام کارها و تغییر سبک زندگی برای کمک به سالم ماندن پروستات، بدون تکیه اصلی بر دارو یا جراحی. این روشها شامل موارد زیر است:
🥗 رژیم غذایی سالم (مصرف بیشتر گوجهفرنگی، سبزیجات، میوهها، ماهی و مغزها)
:walking: ورزش منظم و حفظ وزن مناسب
:droplet: نوشیدن آب کافی
:no_smoking: ترک سیگار و کاهش مصرف الکل
:sleeping: خواب کافی و کنترل استرس
🩺 انجام معاینات و آزمایشهای دورهای پروستات، بهویژه در سنین بالاتر
psa در خون به دو شکل وجود دارد:
PSA آزاد (Free PSA): بخشی از PSA که به پروتئینهای خون متصل نیست.
PSA متصل (Bound PSA): بخشی که به پروتئینهای خون متصل است.
نسبت Free PSA به PSA کل به پزشک کمک میکند تا احتمال خوشخیم یا بدخیم بودن تغییرات پروستات را بهتر ارزیابی کند.
امروزه امکان انجام خدمات ازمایشگاهی درمنزل برای بیماران،سالمندان و افرادی که امکان مراجعه به آزمایشگاه راندارند فراهم شده است و آزمایش psa نیز درمنزل قابل انجام می باشد.
برای بسیاری از سالمندان و افرادی که امکان مراجعه به ازمایشگاه راندارند انجام ازمایش psa در منزل یک روش راحت و ایمن است .نمونه گیری خون توسط کارشناس ازمایشگاهی یا پرستار دوره دیده درمنزل انجام شده و نمونه برای بررسی به ازمایشگاه ارسال می شود.
مجموعه دهقان درمان پیشرو با ارائه خدمات پزشکی و پرستاری درمنزل ،امکان انجام انواع آزمایش های خون ازجمله PSA و FREE PSA درمنزل را با رعایت اصول بهداشتی و بدون نیاز به مراجعه حضوری فراهم کرده است.

1. کاهش مصرف مایعات ۲ تا ۳ ساعت قبل از خواب
برای کاهش بیدار شدن مکرر جهت ادرار، بهتر است مقدار زیاد آب، چای یا نوشیدنیها را نزدیک زمان خواب مصرف نکنید.
۲. محدود کردن کافئین در عصر
قهوه، چای پررنگ، نوشابههای انرژیزا و برخی نوشابهها میتوانند مثانه را تحریک کرده و باعث افزایش دفعات ادرار شبانه شوند.
۳. پرهیز از مصرف الکل در شب
الکل میتواند باعث افزایش تولید ادرار و اختلال در کیفیت خواب شود.
۴. تخلیه کامل مثانه قبل از خواب
قبل از رفتن به تخت، به دستشویی بروید و سعی کنید مثانه را کاملاً تخلیه کنید.
۵. انجام تمرینات کف لگن (تمرینات کگل)
تمرینات کگل باعث تقویت عضلات کف لگن شده و ممکن است به بهبود کنترل ادرار کمک کنند.
۶. شام سبک و سالم میل کنید
از خوردن غذاهای بسیار چرب، سنگین و پرادویه در ساعات پایانی شب خودداری کنید و بیشتر از سبزیجات، پروتئین سالم و چربیهای مفید استفاده کنید.
۷. کنترل وزن و فعالیت بدنی منظم
اگرچه بهتر است ورزش سنگین را درست قبل از خواب انجام ندهید، اما داشتن فعالیت روزانه به سلامت عمومی و پروستات کمک میکند.
۸. کاهش استرس قبل از خواب
تنفس عمیق، مدیتیشن یا مطالعه آرام میتواند کیفیت خواب را بهتر کند.
۹. خواب کافی و منظم داشته باشید
۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه به تعادل هورمونها و سلامت سیستم ایمنی کمک میکند.
۱۰. مراقب علائم هشداردهنده باشید
اگر دچار علائم زیر هستید، بهتر است با پزشک مشورت کنید:
سختی در شروع ادرار
ضعیف شدن جریان ادرار
احساس تخلیه نشدن کامل مثانه
خون در ادرار یا مایع منی
درد لگن یا سوزش ادرار
نکته مهم
هیچ «روتین شبانه» نمیتواند از همه بیماریهای پروستات پیشگیری یا آنها را درمان کند، اما این عادتها میتوانند به کاهش علائم ادراری و حفظ سلامت عمومی دستگاه ادراری کمک کنند. انجام معاینات دورهای پروستات توسط شرکت دهقان درمان پیشرو، مخصوصاً در مردان بالای ۵۰ سال یا افراد با سابقه خانوادگی مشکلات پروستات، اهمیت زیادی دارد.
پزشک ممکن است آزمایش PSA را در موارد زیر درخواست کند:
غربالگری و بررسی احتمال سرطان پروستات
بررسی علت مشکلات ادراری در آقایان
تشخیص بزرگی خوشخیم پروستات
بررسی التهاب و عفونت پروستات
پیگیری روند درمان سرطان پروستات
بررسی عود بیماری پس از درمان
انجام آزمایش پروستات معمولاً در افراد زیر بیشتر توصیه میشود:
آقایان بالای ۵۰ سال برای بررسی سلامت پروستات
افراد با سابقه خانوادگی سرطان پروستات (ممکن است پزشک غربالگری را از سن پایینتر توصیه کند)
مردانی که علائم مشکلات پروستات دارند.
در صورت وجودعلائم مشکوک یا بالا بودن psa ،ویزیت متخصص اورولوژی درمنزل می تواند به تشخیص دقیق تر و برنانه ریزی مناسب برای درمان کمک کند.
وجود این علائم ممکن است نیاز به بررسی پزشکی و انجام آزمایش PSA داشته باشد:
- تکرر ادرار به خصوص در شب
- سختی در شروع ادرار
- ضعیف شدن جریان ادرار
- احساس تخلیه نشدن کامل مثانه ( دربرخی بیماران ،مشکلات شدید پروستات ممکن است باعث احتباس ادراری شود که دراین شرایط انجام سونداژمثانه جهت رفع احتباس ادراری با نظر پزشک یا پرستار می تواند به تخلیه ادرار کمک کند.)
- سوزش یا درد هنگام ادرار
- مشاهده خون در ادرار یا مایع منی
- درد ناحیه لگن یا کمر
برای دقیقتر شدن نتیجه آزمایش، رعایت چند نکته اهمیت دارد:
بهتر است ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از آزمایش از انزال خودداری شود.
از انجام ورزشهای سنگین یا دوچرخهسواری طولانی مدت قبل از آزمایش خودداری کنید.
در صورت انجام معاینه پروستات یا اقدامات پزشکی روی دستگاه ادراری، زمان مناسب انجام آزمایش را از پزشک سؤال کنید.
داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید.
مقدار طبیعی PSA به سن فرد، وضعیت پروستات و شرایط آزمایش بستگی دارد.
به طور کلی:
PSA پایینتر از ۴ نانوگرم در میلیلیتر معمولاً در محدوده طبیعی در نظر گرفته میشود.
PSA بین ۴ تا ۱۰ نیاز به بررسی بیشتر و ارزیابی عوامل دیگر مانند Free PSA دارد.
PSA بالاتر از ۱۰ میتواند احتمال وجود بیماریهای مهم پروستات را افزایش دهد و نیازمند بررسی تخصصی است.
نکته مهم: نتیجه PSA به تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست و پزشک ممکن است معاینه، تصویربرداری یا آزمایشهای تکمیلی را درخواست کند.
خیر.آزمایش PSA تنها یکی از روش های بررسی سلامت پروستات است و پزشک ممکن است برای تشخیص دقیق تر ،معاینه،ازمایش های تکمیلی و انجام سونوگرافی دستگاه تناسلی ،شکم و لگن درمنزل را درخواست کند.
نسبت Free PSA به PSA کل در برخی افراد، بهخصوص زمانی که PSA کل در محدوده میانی قرار دارد، میتواند به ارزیابی احتمال سرطان کمک کند:
نسبت Free PSA پایینتر معمولاً با احتمال بیشتر سرطان پروستات همراه است.
نسبت Free PSA بالاتر بیشتر به نفع بزرگی خوشخیم پروستات است.
تفسیر دقیق این نسبت باید با توجه به سن، علائم و شرایط بیمار انجام شود.
بالا رفتن PSA همیشه به معنای سرطان نیست. عوامل زیر میتوانند باعث افزایش PSA شوند:
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH)
التهاب یا عفونت پروستات
سرطان پروستات
احتباس ادرار
انزال در روزهای نزدیک به آزمایش
بعضی اقدامات پزشکی روی پروستات
افزایش سن
صرفهجویی در زمان و هزینه رفتوآمد
مناسب سالمندان و بیماران کمتوان
کاهش حضور در محیطهای شلوغ
نمونهگیری توسط نیروهای مجرب
دریافت خدمات در محیط آرام خانه
09129615938