عفونت ادراری یا Urinary Tract Infection (UTI) به عفونتی گفته می‌شود که در هر قسمتی از دستگاه ادراری شامل کلیه‌ها، حالب‌ها، مثانه و مجرای ادرار ایجاد شود. بیشتر عفونت‌های ادراری مربوط به مثانه و مجرای ادرار هستند، اما در صورت عدم درمان به‌موقع ممکن است عفونت به کلیه‌ها نیز گسترش پیدا کند و باعث مشکلات جدی شود.

انواع عفونت ادراری

عفونت ادراری بر اساس محل درگیری به چند نوع تقسیم می‌شود:
۱. عفونت مثانه (سیستیت)
شایع‌ترین نوع UTI است که باعث التهاب مثانه می‌شود.
۲. عفونت مجرای ادرار (اورتریت)
زمانی رخ می‌دهد که میکروب‌ها باعث التهاب مجرای خروج ادرار شوند.
۳. عفونت کلیه (پیلونفریت)
نوع شدیدتر عفونت ادراری است که کلیه‌ها را درگیر کرده و نیاز به درمان سریع دارد.

علت ایجاد عفونت ادراری چیست؟

اصلی‌ترین علت عفونت ادراری ورود باکتری‌ها به دستگاه ادراری است. شایع‌ترین باکتری ایجادکننده UTI، اشرشیا کلی (E.coli) است که به طور طبیعی در روده وجود دارد.
عوامل افزایش‌دهنده خطر ابتلا به عفونت ادراری عبارت‌اند از:
رعایت نکردن بهداشت فردی
کم نوشیدن آب
نگه داشتن طولانی مدت ادرار
سنگ کلیه
بزرگی پروستات در آقایان
دیابت
استفاده طولانی از سوند ادراری
بارداری
ضعف سیستم ایمنی

علائم عفونت ادراری چیست؟

علائم UTI می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
-  سوزش و درد هنگام ادرار
- تکرر ادرار
- احساس نیاز فوری به ادرار یا کاهش حجم ادرار در برخی بیماران، عفونت شدید یا مشکلات زمینه‌ای می‌تواند باعث احتباس ادراری شود که در این شرایط سونداژ مثانه بیمار با - احتباس ادراری با تجویز پزشک برای تخلیه مثانه انجام می‌شود.
- خروج مقدار کم ادرار
- ادرار کدر یا بدبو
- وجود خون در ادرار
- درد زیر شکم یا لگن
- تب و لرز
- درد پهلو و کمر (در صورت درگیری کلیه)
- در سالمندان ممکن است عفونت ادراری با علائمی مانند گیجی، ضعف، بی‌حالی و کاهش سطح هوشیاری نیز همراه باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض عفونت ادراری قرار دارند؟

افراد زیر بیشتر در معرض ابتلا به UTI هستند:
زنان به دلیل کوتاه‌تر بودن مجرای ادرار
سالمندان
افراد مبتلا به دیابت
بیماران دارای سوند ادراری
افراد مبتلا به سنگ کلیه
بیماران با مشکلات پروستات

تغییرات ادراری که می‌توانند نشانه سنگ کلیه باشند؟

چه عواملی باعث تشکیل سنگ کلیه می شوند؟

کم نوشیدن آب و غلیظ شدن ادرار
افزایش دفع کلسیم، اگزالات یا اسیداوریک در ادرار
مصرف زیاد نمک و برخی رژیم‌های غذایی
سابقه خانوادگی سنگ کلیه
چاقی
بعضی بیماری‌های متابولیک
عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری
مصرف برخی داروهاعلائم دیگر سنگ کلیه

درد شدید پهلو و کمر که ممکن است به کشاله ران انتشار پیدا کند
تهوع و استفراغ
تب و لرز (در صورت همراهی با عفونت)
بی‌قراری و ناتوانی در پیدا کردن وضعیت راحت بدن
بنابراین عبارت درست پزشکی این است:
«تغییرات در ادرار می‌تواند نشانه سنگ کلیه باشد، نه اینکه باعث ایجاد سنگ کلیه شود.»

عفونت ادراری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک برای تشخیص عفونت ادراری از روش‌های مختلف استفاده می‌کند:
- بررسی علائم بیمار و معاینه پزشکی :در بسیاری از موارد، ویزیت متخصص اورولوژی در منزل می‌تواند به بررسی علت عفونت‌های مکرر ادراری، مشکلات مثانه، سنگ کلیه و بیماری‌های دستگاه ادراری کمک کند.
- آزمایش کامل ادرار (Urinalysis) و کشت ادرار(URINCULCHER).امکان نمونه‌گیری آزمایش در منزل باعث می‌شود بیماران، سالمندان و افراد کم‌توان بدون مراجعه به آزمایشگاه، آزمایش‌های تشخیصی لازم را انجام دهند
- کشت ادرار برای تشخیص نوع میکروب و آنتی‌بیوتیک مناسب
- آزمایش خون در موارد شدید
- در برخی بیماران برای بررسی سنگ کلیه، انسداد مجاری ادراری یا مشکلات مثانه، انجام سونوگرافی شکم و لگن می‌تواند توسط پزشک درخواست شود.

امکان انجام آزمایش‌های لازم در منزل باعث می‌شود بیماران بدون مراجعه به مراکز درمانی، روند تشخیص و درمان خود را سریع‌تر آغاز کنند.

درمان عفونت ادراری چگونه است؟

درمان UTI به شدت عفونت و علت ایجاد آن بستگی دارد و در موارد عفونت‌های شدید، عفونت‌های مقاوم به درمان یا تب و لرز شدید، ویزیت متخصص عفونی در خانه می‌تواند برای انتخاب درمان مناسب انجام شود

و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- مصرف آنتی‌بیوتیک طبق تجویز پزشک در برخی عفونت‌های باکتریایی دستگاه ادراری، پزشک ممکن است داروهای آنتی‌بیوتیکی مانند آمپول لووفلوکساسین را بر اساس شرایط بیمار و نتیجه آزمایش‌ها تجویز کند.

- مصرف مایعات کافی جهت جلوگیری از دهیدراتاسیون
- کنترل درد و تب و تامین مایعات کافی اهمیت دارد.در بیمارانی که دچار تب، کم‌آبی بدن یا نیاز به درمان تزریقی هستند، سرم‌تراپی و تزریقات در خانه می‌تواند با نظر پزشک انجام شود
- درمان علت زمینه‌ای مانند سنگ کلیه یا مشکلات پروستات
- تعویض یا مراقبت صحیح از سوند ادراری در صورت نیاز
- از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک خودداری کنید زیرا ممکن است باعث مقاومت میکروبی و درمان ناقص عفونت شود.

عفونت ادراری در سالمندان

عفونت ادراری در سالمندان اهمیت بیشتری دارد زیرا ممکن است با علائم غیرمعمول مانند گیجی، خواب‌آلودگی، بی‌حالی، کاهش اشتها یا زمین خوردن ناگهانی ظاهر شود.
به همین دلیل بررسی سریع توسط پزشک و انجام آزمایش در سالمندان ضروری است.

پیشگیری از عفونت ادراری

برای کاهش خطر ابتلا به UTI نکات زیر را رعایت کنید:
نوشیدن آب کافی در طول روز
تخلیه منظم مثانه
رعایت بهداشت ناحیه تناسلی
عدم نگه داشتن طولانی مدت ادرار
تعویض به موقع سوند ادراری
کنترل بیماری‌هایی مانند دیابت

خدمات درمان و مراقبت از عفونت ادراری در منزل

بسیاری از بیماران، به‌خصوص سالمندان و افراد ناتوان، می‌توانند مراحل تشخیص و مراقبت از عفونت ادراری را در منزل انجام دهند.
دهقان درمان پیشرو با ارائه خدمات پزشکی و پرستاری در منزل، امکان ویزیت پزشک، انجام آزمایش‌های تشخیصی، مراقبت از بیماران دارای سوند، تعویض سوند ادراری و ارائه مراقبت‌های پرستاری در منزل را فراهم کرده است.

چه زمانی عفونت ادراری خطرناک است؟

در صورت مشاهده علائم زیر باید سریعاً با پزشک تماس بگیرید:
تب بالای ۳۸ درجه
لرز شدید
درد شدید پهلو یا کمر
تهوع و استفراغ
وجود خون زیاد در ادرار

تماس با ما

تماس با شماره 09129615938