الکلیسم ( Alcoholism) یا مِی‌بارگی

عبارت است از هر نوع مصرف بیش از اندازهٔ الکل که منجر به آسیب شدید به سلامت جسم یا روان فرد شود. بر سر مفهوم الکلیسم اختلاف وجود دارد از این رو نشانه‌هایی که از سوی اکثریت پذیرفته شده‌است در رده‌های اختلال استفاده از الکل (دی اس ام-5) و اعتیاد به الکل  ( آی سی دی -11) جای می‌گیرد که هر یک در منابع مربوط به خود به‌طور کامل توضیح داده شده‌است.

استفادهٔ بیش از اندازه از الکل می‌توان به تمام اندام‌های زنده آسیب برساند اما بیش از همه بر مغز، قلب، کبد، لوزالمعده و دستگاه ایمنی اثر می‌گذارد. الکلیسم می‌تواند منجر به بیماری روانی، هذیان خمری، اشکال درحافظه نزدیک، ایراد در پاسخ دستگاه ایمنی،تپش قلب نامنظم، سیروزکبد و افزایش خطر ابتلا به سرطان شود. نوشیدن الکل در دوران بارداری می‌تواند باعث ناهنجاری های جنینی ناشی از الکل شود. زنان معمولاً نسبت به مردان در برابر آثار مخرب الکل آسیب پذیرتر هستند، این می‌تواند به دلیل وزن کمتر، توان کمتر در سوخت و ساز الکل و نسبت چربی بالاتر در بدن باشد. در دستهٔ کوچکی از افراد، مصرف طولانی مدت، شدید و نادرست الکل منجر به آسیب به توانایی شناخت و درک فرد و زوال عقل می‌شود.

محیط و ارث دو عامل در ایجاد تمایل در افراد به مصرف نادرست الکل است. اما استرس و اختلالات مربوط به آن مانند دلشوره، فاکتور کلیدی در تمایل به الکلی شدن است چون مصرف الکل به صورت زودگذر می‌تواند احساس ناراحتی را کاهش دهد. عوامل محیطی از جمله فرهنگ و اجتماعی  سطح استرس فرد، میزان دسترسی به الکل و ارزان بودن آن همگی می‌تواند ریسک تمایل به مصرف نادرست الکل را بالا ببرد. از دیدگاه پزشکی، الکلیسم به‌طور همزمان یک بیماری جسمی و روحی در نظر گرفته می‌شود. از این رو معمولاً برای تشخیص بیماری نخست به فرد یک پرسشنامه داده می‌شود تا به آنها پاسخ دهد و پس از آن برای تأیید داده‌ها و تشخیص نهایی، اطلاعات و آزمایش‌های بعدی صورت می‌گیرد.

برای پیشگیری از گسترش الکلیسم در جامعه‌ها تلاش شده تا سطح استرس افراد پایین آورده شود، فروش الکل متعادل تر و محدودتر شده (بخصوص به افراد جوانتر از سن قانونی)، بر روی الکل مالیات گذاشته شده تا قیمت آن بالاتر رود و آموزش در زمینهٔ مصرف درست الکل بیشتر شده‌است.

به دلیل مشکلاتی که  ترک الکل می‌تواند برای فرد ایجاد کند، فرایند کنار گذاشتن این عادت باید با دقت بالا صورت گیرد؛ از این رو چندین شکل برای درمان الکلیسم پیشنهاد شده است. در یک روش استفاده از داروهای بنزودیازپین مانند دیازپام پیشنهاد شده‌است. البته همهٔ پزشکان چنین درمانی را نمی‌پسندند. همچنین ممکن است داروهایی مانند آکامپرویات، نالتروکسان و دی سولفیرام هم توصیه شوند تا فرد کمتر به نوشیدن روی بیاورد. بیماری‌های روانی و اعتیاد به دیگر مواد می‌تواند فرایند ترک الکل را بسیار پیچیده کند. از این رو روش‌های درمان گروهی و گروه‌های حمایت از بیماران الکلی تشکیل شده‌اند تا مانع از بازگشت فرد به الکل شوند.

مسمومیت الکلی چیست؟

مسمومیت با الکل زمانی رخ می‌دهد که سطح الکل در خون به حدی بالا می‌رود که بدن توانایی پردازش آن را از دست می‌دهد. این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش هوشیاری، اختلال در تنفس، افت فشار خون، تشنج و حتی کما یا مرگ شود.

مهم ترین اثرات طولانی مدت احتمالی اتانول که یکی از اجزای تشکیل دهنده نوشیدنی‌های الکلی  است. مصرف الکل توسط مادران باردار ممکن است منجر به اختلالات طیف الکل جنین شود.

انواع مشروبات الکلی و تاثیر آن‌ها

اتانول (الکل اتیلیک):

نوع رایج در نوشیدنی‌های الکلی مانند ودکا، شراب و آبجو. مصرف بیش از حد آن باعث مسمومیت حاد می‌شود.

متانول (الکل متیلیک):

بسیار سمی است و معمولاً در مشروبات الکلی تقلبی یافت می‌شود. مصرف آن حتی در مقادیر کم ممکن است منجر به نابینایی یا مرگ شود.

3. ایزوپروپانول:

در محصولات ضدعفونی و الکل صنعتی استفاده می‌شود. مصرف خوراکی آن بسیار خطرناک است.

علائم مسمومیت با مشروبات الکلی

علائم اولیه:

گیجی و خواب‌آلودگی

تهوع و استفراغ

گفتار نامفهوم

کاهش کنترل حرکتی (تلوتلو خوردن)

علائم پیشرفته و خطرناک:

تنفس کند یا نامنظم

پوست سرد، رنگ‌پریده یا کبودی

از دست دادن هوشیاری

تشنجکازدست دادن هوشیاری،خطر خفگی با استفراغ

افت شدید دمای بدن (هیپوترمی)

کاهش ضربان قلب

مسمومیت با مشروبات الکلی تقلبی (حاوی متانول)

این نوع مسمومیت اغلب به دلیل نوشیدن مشروبات الکلی دست‌ساز یا قاچاقی رخ می‌دهد.

علائم خاص متانول:

تاری دید یا نابینایی ناگهانی

سردرد شدید

درد شکمی

تنفس سریع و سطحی (اسیدوز متابولیک)

عوارض بلندمدت مصرف زیاد الکل

آسیب دائمی به کبد (سیروز)

نارسایی کلیه

اختلالات روانی

اختلال در حافظه و تمرکز

افزایش احتمال سکته مغزی و بیماری‌های قلبی

اقدامات اورژانسی در مواجهه با مسمومیت الکلی

در صورتی که فردی مشکوک به مسمومیت با الکل است:

1. بلافاصله با اورژانس115 یا شرکت خدمات درمانی دهقان درمان جهت انجام خدمات پزشکی و خدمات پرستاری درمنزل تماس بگیرید.

2. فرد را به پهلو بخوابانید تا از ورود استفراغ به مجاری تنفسی جلوگیری شود.

3. از دادن مایعات، غذا یا دارو بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.

4. در صورت ایست قلبی یا تنفسی، CPR انجام دهید.

تشخیص مسمومیت الکلی

تشخیص توسط پزشک براساس نشانه ها و آزمایش سطح الکل خون،الکترولیت ها،عملکرد کبد و نوار قلب ( ECG 

درمان مسمومیت الکلی با دهقان درمان

ویزیت پزشک در منزل یا پرستار ویژه کار و مشاوره جهت تنظیم اوردر دارویی واجب می باشد.

سرم تراپی در منزل باداروها جهت دفع عوارض و شستشو بدن(ازجمله ویتامین های گروه B ب کمپلکس) و برای جبران آب و املاح از دست رفته

تجویز داروهای گوارشی (پنتاپرازول،اندانسترون ..) و ضدتشنج(دیازپام و..)

داروهای STABLE کننده علائم حیاتی و درصورت نیاز کمک تنفسی(هیدروکورتیزون و..)

در موارد متانول، استفاده از پادزهرهایی مانند فومپیزول یا اتانول پزشکی

درصورت نیاز شستشو معده به وسیله (سونداژمعده-ان جی) با داروهای خاص

انجام ازمایش ادرار و خون جهت بررسی نوع مسمومیت با ارسال به آزمایشگاه

چکاپ علائم حیاتی،اکسیژن تراپی،جلوگیری از خفگی(موقعیت پهلو)

دیالیز در موارد شدید

مراقبت‌های بعد از مسمومیت در منزل

پس از ترخیص از بیمارستان، بیمار نیاز به مراقبت ویژه در خانه دارد. این مراقبت‌ها شامل:

چکاپ علائم حیاتی روزانه

پایش هوشیاری و تنفس

پیروی از رژیم غذایی سبک و کم‌چرب

مصرف داروهای تجویز شده

پرهیز کامل از مصرف مجدد الکل

خدمات پرستاری در منزل برای بیماران مسمومیت الکلی

در دهقان درمان، خدمات تخصصی مراقبتی و پرستاری در منزل برای بیماران مسمومیت الکلی ارائه می‌شود:

اعزام پرستار مجرب  و ویژه کاربه منزل

تزریقات و سرم‌تراپی در خانه

کنترل فشار خون، قند خون، دمای بدن

رسیدگی به نیازهای بهداشتی و تغذیه بیمار

ارائه گزارش روزانه وضعیت به خانواده

پیشگیری از مسمومیت الکلی

پرهیز کامل از مصرف مشروبات الکلی به‌ویژه مشروبات تقلبی

آموزش خطرات به جوانان و نوجوانان

افزایش آگاهی عمومی درباره مضرات الکل

نتیجه‌گیری

مسمومیت با مشروبات الکلی یک وضعیت جدی و اورژانسی است که نیازمند رسیدگی فوری و مراقبت‌های تخصصی می‌باشد. در صورت بروز علائم، هرگز منتظر نمانید و سریعاً اقدامات درمانی را آغاز کنید.

اگر به دنبال خدمات درمانی و مراقبتی در منزل برای فردی با سابقه مسمومیت الکلی هستید، با تیم حرفه‌ای دهقان درمان تماس بگیرید تا از خدمات با کیفیت و سریع در منزل بهره‌مند شوید.

تماس با ما

📞 شماره تماس: ۰۹۱۲۹۶۱۵۹۳۸

🌐 وب‌سایت: www.dehghandarman.com

📍 خدمات ۲۴ ساعته در تهران و حومه