انسولین چیست؟

اَنسولین یکی از هورمونهایی است که تأثیرات مختلفی در متابولیسم و دیگر اعمال بدن می‌گذارد. 

انسولین با اثر به سلول‌های کبد باعث می‌شود این سلول‌ها با گرفتن قند از خون و ذخیرهٔ آن به صورت گلیکوژن، قند خون را کاهش دهند و با تجمع گلیکوژن در سلول‌های ماهیچه ای -به عنوان یک منبع سوخت- انرژی را افزایش دهد. همچنین با اثر به بافت‌های چربی، استفاده از چربی به عنوان منبع سوخت را متوقف می‌کند. در صورت نبود یا کمبود انسولین در خون، بدن از چربی به عنوان منبع سوخت استفاده می‌کند. انسولین به عنوان مرکز کنترل متابولیسم بدن عمل می‌کند. 

اثر هورمون گلوکاگون عکس عمل انسولین می‌باشد. 

انسولین یک هورمون پروتئینی است که به عنوان دارو برای درمان قند خون بالا استفاده می‌شود.این دارو در دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت حاملگی و عوارض دیابت مانند کتواسیدوز دیابتی و بیماری‌های سندرم هایپراسمولار هیپرگلیسمیک استفاده می‌شود.همچنین این ماده به همراه گلوکز برای درمان سطح بالای پتاسیم خون استفاده می‌شود. به‌طور معمول به صورت تزریق زیرجلدی تجویز می‌شود، اما برخی از اشکال نیز ممکن است به صورت تزریق وریدی یا عضلانی درمنزل توسط شرکت دهقان درمان با ویزیت پزشک عمومی یا متخصص و تزریقات درمنزل توسط پرسنل پرستاری مجرب  استفاده شوند.

انسولین در پزشکی برای درمان نوعی دیابت شیرین استفاده می‌شود. 

 دیابت شیرین نوع یک (دیابت وابسته به انسولین)

توانایی تولید انسولین در بدن کاهش می‌یابد یا قطع می‌شود از این رو با تزریق روزانهٔ انسولین (اغلب به صورت زیر پوستی) علایم بیماری از بین می‌رود. 

دیابت شیرین نوع دو (یا دیابت غیروابسته به انسولین)

با این که مقدار انسولین در خون از مقدار طبیعی بیش‌تر است، ولی تعداد گیرنده‌های انسولین کم است. 

در مواردی نادر اگر داروهای دیگر اثرگذار نبودند، از انسولین برای کنترل مقدار گلوکز خون استفاده می‌شود. 

انسولین بر اعمال سایر نقاط بدن نیز اثر می‌گذارد، برای مثال اگر انسولین وارد مغز شود باعث افزایش توانایی یادگیری و حافظه می‌شود. 

انسولین یک هورمون پپتیدی با ترکیب ۵۱ اسیدآمینه می‌باشد. این هورمون از سلول‌های بتا جزایر لانگرهانس، واقع در بخش درون‌ریز پانکراس، به خون ترشح می‌شود، نام انسولین نیز از واژهٔ لاتین «اینسولا» به معنی جزیره گرفته شده است. 

عارضه جانبی شایع ای ندارد افت قند خون است که باکنترل قندخون بیمار خوددر منزل به صورت ناشتا،دویاعت پس از غذا 2hpp یا بصورت چکاپ قند سه ماههHA1C و ارسال آن به آزمایشگاه توسط شرکت دهقان درمان می توان به درستی میزان قند خون خود را فهمیده وادامه درمان تحت نظر پزشک متخصص غدد و متابولسم درمنزل را ادامه داد.

  سایر عوارض جانبی ممکن است شامل درد یا تغییرات پوستی در محل تزریق، افت پتاسیم خون و واکنش‌های آلرژیک باشد. استفاده در دوران بارداری برای کودک نسبتاً بی خطر است.

انسولین را می‌توان از لوزالمعده خوک یا گاو تهیه کرد.گونه‌های انسانی را می‌توان با اصلاح گونه‌های خوک یا فناوری نوترکیب تولید کرد.

انواع انسولین 

کوتاه اثر (مانند انسولین رگولار)، متوسط اثر (مانند انسولین ان‌پی‌اچ (NPH)) و طولانی اثر (مانند انسولین گلارژین) وجود دارد.

انسولین رگولار

انسولین رگولار که به آن انسولین خنثی و انسولین محلول نیز گفته می‌شود نوعی انسولین کوتاه اثر است. این دارو برای درمان دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت بارداری و عوارض دیابت مانند کتواسیدوز دیابتی و سندرم هایپراسمولار هیپرگلیسمیک استفاده می‌شود.این ماده همچنین به همراه گلوکز برای درمان سطح بالای پتاسیم خون استفاده می‌شود.به‌طور معمول به صورت تزریق زیرجلدی تجویز می‌شود، اما ممکن است به صورت تزریق وریدی یا عضلانی نیز استفاده شود. شروع اثر به‌طور معمول در ۳۰ دقیقه است و به‌طور معمول ۸ ساعت طول می‌کشد.

عارضه جانبی انسولین رگولار

عارضه جانبی شایع افت قند خون است. سایر عوارض جانبی ممکن است شامل درد یا تغییرات پوستی در محل تزریق، افت پتاسیم خون و واکنش‌های آلرژیک باشد. استفاده در دوران بارداری برای کودک نسبتاً بی خطر است. انسولین رگولار را می‌توان از لوزالمعده خوک یا گاو تهیه کرد. گونه انسانی را می‌توان با اصلاح گونه خوک یا فناوری نوترکیب، تولید کرد.

انسولینNPH

انسولین ان پی اچ NPH insulin که به عنوان انسولین ایزوفان نیز شناخته می‌شود یک انسولین نیمه صناعی با طول اثر متوسط است. این دارو در افراد مبتلا به دیابت برای کنترل سطح قند خون بکار می‌رود. NPH مخفف Neutral Protamine Hagedorn ( انسولین پروتامین خنثی هاگدورن ) است. در سال ۱۹۳۶ هنگامی که کارخانه Nordisk با افزودن پروتامین خنثی به انسولین رگولر موفق به ساخت انسولین خوکی ایزوفان شد، نام NPH برای این دارو انتخاب گردید. 

عارضه جانبی انسولین NPH 

درصورت مصرف زیاد افت قند خون و نهایتا منجر به کما می شود.

انسولین گلارژین

انسولین گلارژین که با نام های Lantus , Glaineو دیگر نام ها به بازار عرضه می شود، یک انسولین طولانی اثر است که در مدیریت دیابت نوع I و II استفاده می شود. این دارو به طور معمول به عنوان انسولین طولانی مدت توصیه شده در انگلستان کاربرد دارد.انسولین گلارژین یک بار در روز و به صورت تزریق زیرجلدی استفاده می شود. اثرات آن معمولاً یک ساعت پس از استفاده شروع می شود. 

عارضه جانبی انسولین گلارژین

از عوارض جانبی رایج می توان به افت قند خون، مشکلات در محل تزریق، خارش و افزایش وزن اشاره کرد. عوارض جانبی جدی شامل افت پتاسیم خون است. در دوران بارداری معمولاً انسولین NPH به جای انسولین گلارژین ترجیح داده می شود. پس از تزریق، میکروکریستال‌ها به مدت ۲۴ ساعت به آرامی انسولین ترشح می کنند. این انسولین باعث جذب گلوکز از خون توسط بافت های بدن و کاهش تولید آن توسط کبد می شود. 

مزایا و عوارض انسولین

مزایا و پیشگیری ازعوارض دیابت

عوارض رایج و جدی(هیپوگلیسمی،افزایش وزن،احتباس مایعات و..) 

عملکرد و نقش درمانی انسولین

 مکانیسم اثر (گلوکز → سلول، ذخیره‌سازی گلیکوژن، مهار تولید قند)
 انواع انسولین برحسب مدت اثر (سریع، میان، طولانی)


 نحوه مصرف و دوز دهی

شکل‌های دارویی (تزریق، قلم، پمپ)
 نحوه و محل تزریق (ران، شکم، بازو؛ چرخش محل تزریق)