هیدروکورتیزون یک کورتیکواستروئید (کورتون) است که از نظر عملکرد به هورمون کورتیزول طبیعی بدن شباهت دارد.
هیدروکورتیزون تزریقی، بهویژه فرم هیدروکورتیزون سدیم سوکسینات، برای زمانی استفاده میشود که بیمار به اثر سریع دارو نیاز دارد یا مصرف دارو به شکل خوراکی مناسب یا امکانپذیر نیست.
این دارو با کاهش التهاب و تعدیل پاسخ سیستم ایمنی عمل میکند و در بعضی شرایط نیز برای جایگزینی هورمونهای کورتیکواستروئیدی مورد استفاده قرار میگیرد.
هیدروکورتیزون تزریقی ممکن است در شرایط مختلف پزشکی تجویز شود، از جمله:
--واکنشهای آلرژیک شدید
--برخی بیماریهای التهابی
--کمبود هورمونهای قشر فوق کلیه
--نارسایی آدرنال
--برخی بیماریهای روماتیسمی
--بعضی بیماریهای پوستی شدید
--برخی بیماریهای خونی
--بعضی بیماریهای گوارشی
--برخی بیماریهای تنفسی
--برخی بیماریهای کلیوی
--برخی بیماریهای چشمی
--برخی بیماریهای عصبی
--برخی موارد خاص مرتبط با سرطان
فهرست بالا به معنی مناسب بودن هیدروکورتیزون برای خوددرمانی این بیماریها نیست؛ انتخاب کورتیکواستروئید و دوز آن باید بر اساس تشخیص پزشکی پرستاری انجام شود.
خدمات پرستاری شبانه روزی درمنزل با دهقان درمان
قیمت بر اساس هزینه تهیه کردن دارو و تزریق دارو متفاوت است.
1. واکنشهای آلرژیک شدید
هیدروکورتیزون تزریقی میتواند در کنترل برخی واکنشهای آلرژیک شدید یا مقاوم به درمانهای معمول استفاده شود.
از جمله شرایطی که در برچسب دارو ذکر شدهاند:
--آسم و برخی شرایط آلرژیک شدید
--درماتیت آتوپیک شدید
--درماتیت تماسی
--حساسیت دارویی
--بیماری سرم
--برخی واکنشهای مرتبط با تزریق خون
**نکته مهم این است که در واکنشهای آلرژیک تهدیدکننده حیات، هیدروکورتیزون جایگزین درمان اورژانسی اصلی مانند اپینفرین نیست و بیمار باید فوراً تحت مراقبت پزشکی قرار گیرد.
۲. نارسایی غده فوق کلیه
یکی از کاربردهای مهم هیدروکورتیزون، جایگزینی هورمونهای کورتیکواستروئیدی در نارسایی آدرنال است.
در بعضی شرایط که بدن قادر به تولید مقدار کافی کورتیزول نیست، پزشک ممکن است هیدروکورتیزون را به عنوان درمان جایگزینی تجویز کند.
۳. بیماریهای التهابی و روماتیسمی
هیدروکورتیزون ممکن است در برخی بیماریهای التهابی و روماتیسمی، معمولاً برای کنترل کوتاهمدت تشدید بیماری، استفاده شود.
از جمله موارد ذکرشده در اطلاعات دارویی:
--آرتریت روماتوئید
--آرتریت پسوریاتیک
--نقرس حاد
--اسپوندیلیت آنکیلوزان
--لوپوس
--برخی التهابهای عضلانی
البته نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان به وضعیت بیمار بستگی دارد.
۴. برخی بیماریهای تنفسی
هیدروکورتیزون در شرایط خاص میتواند برای برخی بیماریهای تنفسی التهابی یا آلرژیک مورد استفاده قرار گیرد.
در اطلاعات دارویی رسمی، مواردی مانند برخی انواع پنومونی ائوزینوفیلیک، سارکوئیدوز علامتدار و شرایط خاص مرتبط با سل ریوی ذکر شدهاند. در بیماریهای عفونی مانند سل، مصرف کورتیکواستروئید باید تحت نظر پزشک و همراه با درمان مناسب بیماری زمینهای باشد.
۵. برخی بیماریهای خونی
در برخی بیماریهای خونی نیز ممکن است هیدروکورتیزون به تشخیص پزشک تجویز شود.
برای مثال، در اطلاعات رسمی دارو، برخی موارد کمخونی همولیتیک خودایمنی و بعضی اختلالات پلاکتی ذکر شده است.
۶. برخی بیماریهای گوارشی
در شرایط خاص، هیدروکورتیزون ممکن است برای کنترل بیماریهای التهابی گوارشی مانند برخی موارد کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون مورد استفاده قرار گیرد.
۷. برخی بیماریهای پوستی
در بیماریهای پوستی شدید و خاص، پزشک ممکن است از کورتیکواستروئید سیستمیک استفاده کند.
این کاربرد بیشتر مربوط به شرایط شدید یا خاص است و برای مشکلات پوستی معمولی نباید خودسرانه از آمپول هیدروکورتیزون استفاده کرد.
قبل از مصرف این دارودرصورت بارداربودن یا احتمال باردارشدن، و همچنین درصورت شیردهی به نوزاد با پزشک دهقان درمان مشورت کنید.
هشدارها
۱_ طی درمان با این دارو بایداز تماس با مبتلایان به ابله مرغان و سرخک جداً خودداری کرد.
۲_طی درمان طولانی مدت بااین دارو(و بعداز قطع مصرف) ازانجام هرگونه واکسیناسیون بدون مشورت خودداری کنید.همچنین افرادی که بابیمارزندگی می کنندنبایددراین دوره باواکسن خوراکی فلج اطفال واکسینه شوندچون احتمال انتقال ویروس به فردبیماروجود دارد
همچنین باید ازتماس نزدیکباافرادی که اخیراً این واکسن رادریافت کرده اندخودداری کرد.
۳_مصرف این دارو در کودکان و نوجوانان به ویژه دردرمان های طولانی مدت ممکن است سبب کندی یا توقف رشدشود.
۴_احتمال بروزفشارخون بالا و یا پوکی استخوان دربیماران مسن بیشتراست.
*زنان مسن بیشتردرمعرض بیماری های استخوان قراردارند.
_درصورت استفاده از این دارو به صورت کوتاه مدت احتمال بروز عوارض جانبی بسیارکم می باشد.
درهرحال درصورت بروز هریک از عوارض زیر به پزشک خود اطلاع دهید
گلودرد،تب،عطسه،سرفه،کاهش و یاتاری دید،افزایش دفعات دفع ادرار،تشنگی
_ اگربصورت طولانی مدت از اکسی کورت استفاده می کنیددرصورت بروز هریک از عوارض زیربه پزشک خوداطلاع دهید:
دردمعده یاشکم،آکنه،مدفوع سیاه و قیرمانند،دردشکم،سردرد،ضربان غیرمعمول قلب،اختلالات قاعدگی،کرامپ یا دردعضلانی،تهوع و استفراغ،درد در پشت یا بازو و پاها،تورم درپاها،خستگی و ضعف غیرمعمول
_ دسته ای دیگراز عوارض جانبی نیاز به اقدام خاصی ندارند و به مرور زمان از بین می روندانا درصورت تداوم یا غیرقابل تحمل بودن به پزشک خود اطلاع دهید:
افزایش اشتها،سوء هاضمه،عصبی بودن،بی قراری،گیجی،احساس سبکی سر،گرگرفتگی
_ برخی از عوارض ممکن از است بعد از قطع مصرف طولانی مدت دارو اتفاق بیفتد که درصورت بروز هریک از عوارض به پزشک خود اطلاع دهید:
دردناحیه شکم و معده و یاپشت،گیجی،ازحال رفتنتب،کاهش اشتها،دردعضلانی و مفصلی،تهوع و استفراغ،عودعلائم بیماری،تنگی نفس،سردرد بدون علت مشخص،خستگی یا ضعف غیرمعمول،کاهش سریع وزن
این دارو میتواند برای بزرگسالان و کودکان، در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی مناسب، تجویز شود.
اما استفاده از هیدروکورتیزون در گروههای زیر نیازمند توجه و پایش بیشتری است:
--کودکان
سالمندان
بیماران دیابتی
افراد مبتلا به فشار خون بالا
بیماران قلبی
بیماران کلیوی
افراد دارای سابقه زخم معده
افراد مبتلا به پوکی استخوان
--بیماران دارای بیماریهای چشمی مانند گلوکوم
--افراد دارای عفونت فعال یا سابقه عفونتهای خاص
--زنان باردار یا شیرده
--در کودکان، مصرف طولانیمدت کورتیکواستروئیدها میتواند سرعت رشد را کاهش دهد و بنابراین پایش رشد اهمیت دارد.
دوز هیدروکورتیزون سدیم سوکسینات تزریقی یک عدد ثابت برای همه بیماران نیست.
دوز اولیه 100 تا ۵۰۰ میلی گرم به صورت im یا iv تزریق می شود؛این مقداربرحسب وضعیت و پاسخ بیمار ممکن است هر ۲ تا۶ ساعت تکرارشود.
>توجه:دوز اولیه وریدی باید طی ۳۰ ثانیه (برای دوز ۱۰۰میلی گرم) تا ۱۰ دقیقه(برای دوز ۵۰۰ میلی گرم یا بالاتر) تزریق شود.
>دوزنگهدارنده(درصورت لزوم) نبایداز۲۵ میلی گرم درروز کمتر باشد
دوز دقیق باید توسط پزشک بر اساس تشخیص و وضعیت بیمار تعیین شود.
دوز کودکان نیز به بیماری و شرایط بالینی بستگی دارد
محدوده دوز اولیه کودکان ۰/۶۷ تا ۴ میلیگرم به اضاء هرکیلوگرم وزن بدن یا ۲۰ تا۱۲۰ میلیگرم به ازاء هرمترمربع از سطح بدن هر۱۲ تا۲۴ ساعت به صورت عضلانی تزریق می شود.
برای برخی کاربردها ۰٫۵۶ تا ۸ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز در سه یا چهار دوز تقسیمشده ذکر شده است؛ این مقدار معادل ۲۰ تا ۲۴۰ میلیگرم به ازای هر مترمربع سطح بدن در روز است.این محدوده نسخه مصرف خودسرانه نیست و دوز مناسب کودک باید توسط پزشک تعیین شود.
سن، وزن، نوع بیماری، شدت وضعیت و پاسخ به درمان همگی در تعیین دوز نقش دارند.
فرم تزریقی هیدروکورتیزون سدیم سوکسینات میتواند طبق فرآورده و دستور پزشک از طریق:
تزریق وریدی
تزریق عضلانی
یا انفوزیون وریدی
مصرف شود. در شرایط اورژانسی، مسیر وریدی میتواند روش ترجیحی اولیه باشد.
بنابراین عبارت تزریق وریدی را میتوانید در همین قسمت به صفحه خدمات تزریق وریدی سایت لینک کنید.
تزریق هیدروکورتیزون در منزل تنها زمانی باید انجام شود که پزشک یا پرستار تحت نظر پزشک دارو را برای بیمار تجویز کرده باشد و مسیر و مقدار مصرف مشخص شده باشد.
به دلیل احتمال بروز واکنشهای حساسیتی، تغییر قند خون، تغییر فشار خون و سایر عوارض، بهتر است تزریق توسط فرد دارای مهارت و طبق دستور پزشک انجام شود.
برای بیمارانی که به تزریقات تجویزی در منزل نیاز دارند، میتوان از خدمات تزریقات در منزل استفاده کرد.
اکسی کورت،بصورت ویالهای لیوفیلیزه حاوی ۱۰۰ میلی گرم هیدروکورتیزون(به صورت سدیم سوکسینات)درهرویال عرضه شده است.
اگر بیمار برای اولین بار قرار است هیدروکورتیزون دریافت کند یا علت تجویز مشخص نیست، بهتر است ابتدا توسط پزشک ارزیابی شود.
در شرایطی مانند:
--واکنش آلرژیک شدید
--تب و عفونت
--تنگی نفس
--بیماریهای زمینهای متعدد
--دیابت
--فشار خون بالا
--بیماری قلبی
--بیماری کلیوی
--سابقه زخم معده
--بارداری
--مصرف داروهای متعدد
ارزیابی پزشک اهمیت بیشتری دارد.
در چنین شرایطی ویزیت متخصص داخلی در منزل یا سایر پزشکان میتواند برای ارزیابی وضعیت بیمار و تعیین نیاز به دارو انجام شود.
_برای تزریق وریدی و عضلانی مقدار۲ میلی لیتر آب استریل قابل تزریق به ویال اضافه کرده هم بزنید.
_برای انفوزیون وریدی می توان رقت mg/ml ۰/۱-۱ هیدروکورتیزون دریکی از محلول های سدیم کلراید۰/۹ یا دکستروز۰/۵ درصد رابکاربرد.
توجه:پس از اماده سازی درصورت وجود کدورت یاوجود ذرات معلق ازتزریق خودداری کنید.
*دارو دوراز دسترس کودکان نگهداری کنید.
*قبل از اختلاط با حلال دردمای کمتراز ۳۰ درجه سانتی گراد و دور از نورنگهداری کنید.
*بلافاصله پس از اماده سازی مصرف شود.
*ازمصرف و نگهداری داروهای تاریخ مصرف گذشته خودداری کنید.
مانند سایر کورتیکواستروئیدها، هیدروکورتیزون نیز ممکن است عوارض ایجاد کند.
برخی عوارض احتمالی عبارتاند از:
--افزایش قند خون
--افزایش فشار خون
--احتباس مایعات
--کاهش پتاسیم
--افزایش اشتها
--افزایش وزن
--بیخوابی
--تغییرات خلقی
---سردرد
--ضعف عضلانی
--اختلال در ترمیم زخم
--افزایش احتمال عفونت
--مشکلات پوستی
--اختلالات قاعدگی
نوع و شدت عوارض به دوز، مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد.
تنگی نفس
تورم صورت، لبها یا زبان
واکنش حساسیتی شدید
تب یا علائم عفونت
تشنج
اختلالات شدید بینایی
افزایش ناگهانی وزن
تورم قابل توجه
درد شدید شکم
باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
یکی از موارد منع مصرف مهم در برچسب برخی فرآوردههای هیدروکورتیزون تزریقی، عفونت قارچی سیستمیک و حساسیت شناختهشده به دارو یا ترکیبات آن است.
البته وجود بیماریهای دیگر لزوماً به معنی ممنوعیت کامل دارو نیست؛ بلکه ممکن است نیاز به احتیاط، تنظیم دوز یا پایش دقیقتر داشته باشد.
در دوران بارداری مصرف هیدروکورتیزون باید تنها در صورت نیاز پزشکی و با تشخیص پزشک انجام شود.
در صورت بارداری یا احتمال بارداری، بیمار باید قبل از دریافت دارو پزشک را مطلع کند.
هیدروکورتیزون در کودکان
کودکان نسبت به برخی عوارض کورتیکواستروئیدها حساستر هستند.
مصرف طولانیمدت یا دوزهای بالای کورتیکواستروئیدها میتواند روی رشد کودک تأثیر بگذارد و به همین دلیل پزشک باید رشد و وضعیت عمومی کودک را در طول درمان پیگیری کند.
هیدروکورتیزون نباید صرفاً به این دلیل که بیمار احساس ضعف دارد همراه با ویتامینها تزریق شود.
برای مثال، ویتامین سولوویت یک فرآورده ویتامینی است و کاربرد آن با هیدروکورتیزون متفاوت است.
ترکیب داروها یا اضافه کردن آنها به سرم باید تنها طبق تجویز پزشک و با توجه به سازگاری دارویی انجام شود.
این موضوع به نوع فرآورده، دستور پزشک و سازگاری محلول بستگی دارد.
در اطلاعات رسمی برخی فرآوردههای هیدروکورتیزون سدیم سوکسینات، روشهای مشخصی برای تهیه محلول جهت انفوزیون ذکر شده است؛ بنابراین نباید دارو را بهصورت خودسرانه به سرم یا داروی دیگری اضافه کرد.
اگر بیمار برای مدت طولانی یا با دوزهای قابل توجه کورتیکواستروئید دریافت کرده باشد، قطع ناگهانی میتواند خطرناک باشد.
در چنین شرایطی پزشک ممکن است مقدار دارو را بهتدریج کاهش دهد تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد. البته یک تزریق منفرد با دوره طولانیمدت درمان تفاوت دارد و تصمیم درباره کاهش یا قطع دارو باید توسط پزشک انجام شود.
مصرف دوزهای متوسط یا بالای کورتیکواستروئیدها میتواند باعث احتباس آب و نمک و در نتیجه افزایش فشار خون شود.
در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، نارسایی قلبی یا مشکلات کلیوی، پزشک باید شرایط بیمار را قبل از تجویز در نظر بگیرد.
خیر، هیدروکورتیزون یک داروی معمول برای درمان سرماخوردگی یا تب ساده نیست.
کورتیکواستروئیدها میتوانند پاسخ سیستم ایمنی را کاهش دهند و بعضی علائم عفونت را نیز پنهان کنند. بنابراین مصرف آنها برای بیماریهای ویروسی یا عفونتها باید تنها با تشخیص پزشک انجام شود.
اگر دارو با تشخیص پزشک، دوز مناسب و مسیر صحیح تجویز شده باشد و توسط فرد واجد صلاحیت تزریق شود، امکان ارائه آن در منزل وجود دارد.
اما خودسرانه تزریق کردن هیدروکورتیزون توصیه نمیشود؛ زیرا ممکن است بیماری زمینهای، عفونت یا شرایطی وجود داشته باشد که مصرف کورتیکواستروئید برای آن مناسب نباشد.
برای بیمارانی که پزشک تزریق را تجویز کرده است، استفاده از خدمات پرستاری شبانه روزی در منزل میتواند امکان انجام خدمات پرستاری و تزریقات تجویزشده را در محل بیمار فراهم کند.
اگر پزشک هیدروکورتیزون را برای بیمار تجویز کرده است:
نام دارو و مقدار تجویزشده بررسی شود.
مسیر تزریق طبق دستور پزشک مشخص باشد.
سابقه حساسیت بیمار بررسی شود.
دارو از نظر ظاهر و شرایط نگهداری بررسی شود.
تزریق توسط فرد آموزشدیده انجام شود.
بیمار پس از تزریق از نظر واکنشهای غیرطبیعی تحت نظر باشد.
در صورت بروز علائم شدید حساسیت یا مشکل تنفسی، اقدامات اورژانسی انجام شود.
قبل از تزریق، پزشک یا پرستار باید از موارد زیر مطلع باشد:
--حساسیتهای دارویی
--بیماریهای زمینهای
--داروهای مصرفی
--ابتلا به دیابت
--فشار خون بالا
--بیماری قلبی
--بیماری کلیوی
--بیماری کبدی
--پوکی استخوان
--زخم معده
--عفونتهای فعال یا قبلی
--بارداری یا شیردهی
همچنین بیمار باید هر دارو، مکمل، ویتامین یا فرآورده گیاهی مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهد؛ زیرا هیدروکورتیزون میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد
هیدروکورتیزون یکی از کورتیکواستروئیدهاست، اما همه کورتونها از نظر قدرت، مدت اثر و کاربرد کاملاً مشابه نیستند.
به همین دلیل نمیتوان داروهایی مانند:
دگزامتازون
بتامتازون
متیلپردنیزولون
پردنیزولون
را بدون نظر پزشک جایگزین هیدروکورتیزون کرد.
حتی در اطلاعات دارویی رسمی، تبدیل دوز بین کورتیکواستروئیدها به شرایط و مسیر مصرف وابسته است.
تماس با شماره 09129615938
تب بالا داشتن دوبار رفتم دکتر دفعه دوم این آمپول تو سرم و وریدی برایم زدن اللان پای سمت راستم از کشاله ران تا نوک انگشتام عضلاتش سفت شده و یخ شده نمیتونم پتی سمت راست حرکت بدم باید چکارکنم
مدیر | 1405/02/06
بسته به نوع امپول و نحوه تزریق هردارویی میتونه عوارض داشته باشه.اما اگه وریدی بوده و الان یک پاتون دچارمشکل شده االزاما میتونه عارضه دارویی نباشه.لطفا به متخصص مغز و اعصاب یا درصورت تورم یا ادم انداام انجام سونوگرافی توصیه می شود.