هیدروسفالی چیست؟آیا این بیماری باعث مرگ میشود؟

هیدروسفالی به تجمع غیرطبیعی مایع مغزی–نخاعی (CSF) در بطن‌های مغز گفته می‌شود که باعث افزایش فشار داخل جمجمه و آسیب به بافت مغز می‌گردد. این بیماری می‌تواند در هر سنی، از نوزادی تا سالمندی، رخ دهد و در صورت عدم درمان به موقع، منجر به اختلالات جدی عصبی شود.و می تواند منجر به مرگ هم شود.

انواع هیدروسفالی

هیدروسفالی بر اساس علت و نحوه اختلال جریان مایع مغزی نخاعی به چند نوع تقسیم می‌شود:

🔹 هیدروسفالی انسدادی (غیرارتباطی)

به دلیل انسداد مسیر جریان CSF در مغز ایجاد می‌شود.

🔹 هیدروسفالی ارتباطی

در این نوع، جذب مایع مغزی نخاعی دچار اختلال می‌شود.

🔹 هیدروسفالی با فشار طبیعی (NPH)

بیشتر در سالمندان دیده می‌شود و با علائم:

اختلال راه رفتن

بی‌اختیاری ادرار

اختلال حافظه

همراه است.

🔹 هیدروسفالی مادرزادی

از بدو تولد وجود دارد.

علائم و نشانه‌های هیدروسفالی کدام اند؟از علائم اولیه تا شایع ترین علامت

علائم بسته به سن و شدت بیماری متفاوت است، اما شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

سردرد مداوم

تهوع و استفراغ

اختلال تعادل و راه رفتن

خواب‌آلودگی یا کاهش سطح هوشیاری

اختلال حافظه و تمرکز

بی‌اختیاری ادرار

تشنج

تاری دید

در سالمندان، این علائم اغلب به اشتباه به بیماری آلزایمر یا بیماری پارکینسون نسبت داده می‌شود.

تشخیص هیدروسفالی

تشخیص هیدروسفالی توسط پزشک و با استفاده از روش‌های زیر انجام می‌شود:

1. معاینه عصبی

بررسی سطح هوشیاری، حافظه، قدرت عضلانی و تعادل

(امکان ویزیت مغز و اعصاب در منزل برای بیماران ناتوان وجود دارد)

2. تصویربرداری مغزی

MRI مغز

CT Scan مغز

نوارمغز EMG

3. آزمایش‌های تکمیلی برای بررسی هیدروسفالی

برای بررسی عفونت یا اختلالات متابولیک

امکان انجام آزمایش و نمونه‌گیری در منزل فراهم است.

انواع درمان هیدروسفالی

درمان هیدروسفالی معمولاً جراحی است و شامل:

🔹 شنت‌گذاری مغزی

شایع‌ترین روش درمان که طی آن لوله‌ای (شنت) برای تخلیه مایع اضافی از مغز به شکم یا قلب قرار داده می‌شود.

🔹 آندوسکوپی بطن سوم (ETV)

در برخی بیماران بدون نیاز به شنت انجام می‌شود.

🔹 درمان دارویی هیدروسفالی

در موارد خفیف یا موقتی (به‌عنوان درمان کمکی)

مزایای درمان و مراقبت در منزل دربیماران هیدروسفالی

پس از شنت‌گذاری، مراقبت در منزل مزایای زیادی دارد، از جمله:

کاهش خطر عفونت‌های بیمارستانی

آرامش روانی بیمار

کاهش دفعات بستری

امکان پیگیری مداوم درمان

مناسب برای سالمندان و بیماران کم‌تحرک

کاهش هزینه‌های درمان

مراقبت‌های ویژه پرستاری در منزل (بعد از شنت‌گذاری)

مراقبت صحیح پس از شنت‌گذاری نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض دارد:

خدمات مراقبت های ویژه ICU درمنزل

مراقبت از سالمندان در منزل

در صورت نیاز، سونداژ مثانه در منزل

پانسمان زخم در منزل (محل جراحی سر یا شکم)

پایش سطح هوشیاری

کنترل علائم حیاتی

بررسی عملکرد شنت

سرم‌تراپی در منزل طبق دستور پزشک

کنترل علائم عفونت

پیشگیری از زخم بستر

دریافت خدمات پرستاری در منزل باعث افزایش ایمنی بیمار می‌شود.

چاش های مراقبت پرستاری درمنزل

عوارض شنت‌گذاری

شنت‌گذاری اگرچه درمان مؤثری است، اما ممکن است با عوارضی همراه باشد:

عفونت شنت

انسداد یا خرابی شنت

تخلیه بیش از حد مایع

سردرد شدید

تهوع و استفراغ

تشنج

در صورت بروز تب یا علائم عفونت، ویزیت عفونی در منزل توصیه می‌شود.

آموزش به بیمار و خانواده در منزل

آموزش صحیح باعث کاهش عوارض می‌شود:

✅ شناخت علائم هشداردهنده (تب، سردرد شدید، بی‌حالی)

✅ مراقبت از محل زخم

✅ نحوه صحیح خوابیدن و تحرک

✅ مصرف منظم داروها

✅ مراجعه به موقع برای پیگیری پزشکی

تماس باما

تماس با شماره 09129615938